با مرمر سبز پوشاندند . منبر هفت‌پلّهء كنده‌كارى شده را هم هارون‌الرشيد به كعبه هديه كرد . وامّا زمزم ، پس از آن كه منصور زمين پيرامون زمزم را با مرمر پوشاند ، معتصم گنبدى بر فرازش بنا كرد و قسمت داخلى آن را با ساجِ آراسته به طلا پوشاند و نماى خارجىاش را با كاشى زينت داد . آتش‌سوزى سال 802 ه . ( 1399 م ) در عصر سلطان ناصر فرج بن برقوق مملوكى ، به دليل آتش‌سوزى در يكى از بناهاى اطراف مسجد ، بخش غربى مسجد در آتش سوخت و امير بيست ظاهرى به نيابت از سلطان به بازسازى مسجد پرداخت . دورهء عثمانى به سال 960 ه . ( 1552 م ) ، سلطان سليمان سقف كعبه را عوض كرد و نماى آن را زيباسازى نمود ، مطاف را با سنگ پوشاند ، منبرى مرمرين براى مسجد فرستاد و مناره‌اى بلند برافراشت . در سال 979 ه . ( 1571 م ) ، سلطان سليم‌خان با معمارى به‌نام سنان‌پاشا قراردادى براى بازسازى مسجد بست و فرمان داد تا به جاى سقف مسجد ، برفراز شبستان ، گنبدهايى مدوّر بسازند . پس از مرگ وى ، فرزندش سلطان مراد ، بازسازى را پىگرفت و در سال 984 ه . ( 1576 م ) كار آن به پايان رسيد . در اين عمليات با افزودن چندين ستون ، شمار آنها به 589 ستون بالغ شد . در چهارگوشهء مسجد هم جمعاً 881 طاق و 152 گنبد وجود داشت . مساحت مسجدالحرام ، پس از بازسازى در دورهء عثمانى ، به 28003 متر مربع رسيد . با ريزش بارانهاى شديد در مكّه و سرازير شدن سيل به درون مسجد ،