ناجى محمد حسن عبد القادر الأنصاري (مترجم: عبدالمحمد آيتى)

67

عمارة وتوسعة المسجد النبوي الشريف عبر التاريخ (تعمير و توسعه مسجد شريف نبوى در طول تاريخ) (فارسى)

بر مىآيد كه محراب مسجد شريف نبوى پيش از عمارت وليد جايى مسطّح بود ، بدون فرو رفتگى در ديوار يا بدون علامت مشخصه‌اى بر ديوارِ جانب قبله ، به سخن عمربن عبدالعزيز استناد مىكنند كه گفت : بياييد در بناى قبله‌تان حاضر باشيد و نگوييد كه عمر قبلهء ما را تغيير داد . او هر سنگى را كه بر مىداشت سنگ ديگر به جاى آن مىنهاد . « 1 » مسلمانان بعدها درساختن محراب‌ها هنرنمايىهاكردند و آنها رابا نقوش اسلامى و آيات قرآنى زينت دادند و آن را در صدر مساجد قرار دادند ؛ زيرا آنجا مكانِ مناسبِ معنىِ محراب است - چنان كه گفتيم - محراب علامت مميزه‌اى بود براى سمت قبله كه هر مسلمانى بر او واجب است كه در نماز روى به قبله كند . « 2 » شمار محراب‌ها در مسجد نبوى متعدد شد تا به شش محراب رسيد از اين قرار : 1 - محراب نبوى شريف ، در روضهء شريف ، در سمت چب منبر . 2 - محراب عثمانى ، در ديوار سمت قبله و آن همان محراب است كه امروز امام مسجد در آن نماز مىخواند . 3 - محراب سليمانى ، كه آن را محراب حَنَفى هم مىگويند ، در مغرب منبر . 4 - محراب فاطمه ، در سمت جنوبى محراب تّهجُّد ، داخل مقصورهء شريفه . 5 - محراب شيخ‌الحرم ، كه در پشت دكّة الاغوات واقع شده . اين محراب در عمارت مجيديّه احداث شد .

--> ( 1 ) - وفاء الوفا ، ج 5 ، ص 520 ( 2 ) - المسجد النبوى عبر التاريخ ، ص 128