ناجى محمد حسن عبد القادر الأنصاري (مترجم: عبدالمحمد آيتى)

66

عمارة وتوسعة المسجد النبوي الشريف عبر التاريخ (تعمير و توسعه مسجد شريف نبوى در طول تاريخ) (فارسى)

محمد صلى الله عليه و آله بايست و به درگاه پروردگار عالميان سر فرود آر و به سپاس و ستايش آفريدگار آفريدگان تسبيح بگوى و سجده نماى . » پيامبر صلى الله عليه و آله نزديك به شانزده ماه يا هفده ماه به سوى بيت المقدس نماز مىگزارد . و اين بعد از هجرت آن حضرت به مدينه بود . قبلهء او به سوى بيت المقدس آن ايام در آخر مسجد و در سمت شمال بود ، مقابل باب عثمان ، نزد ستون پنجم در شمالِ ستونِ عايشه و در غرب جايى كه امروز آن را « دكّةُالاغوات » « 1 » مىگويند . پس از تحوّل قبله به بيت‌الحرام ، پيامبر صلى الله عليه و آله قبله را از شمال مسجد به جنوب آن تغيير داد . و دو ماه يا چهار ماه نزد ستون عايشه نمازگزارد . سپس به سوى ستون مخلّقه پيش آمد و چند روز هم در نزد آن به نماز ايستاد . آنجا محل نماز او شد و در آنجا محراب شريف را بنا كردند . هنگامىكه عمر بر مساحت مسجد افزود ، محراب را در پايان مساحتِ زياد شده قرار داد ، در سمت جنوب . و هنگامى كه عثمان بر مساحت مسجد افزود ، خود در محراب عثمانى ، همان جا كه امروز امام مىايستد به نماز ايستاد . « 2 » مسجد شريف نبوى محرابِ در ديوار فرو رفته نداشت ، نه در زمان آن حضرت و نه در زمان خلفاى راشدين بعد از او . چنان كه از عبارات مؤكّد منابع تاريخى بر مىآيد ، اين گونه محراب‌ها در مسجد شريف نبوى ، در عمارت وليد بن عبدالملك اموى به دست عاملش بر مدينه ، عمربن عبدالعزيز در سال 88 - 91 / 707 - 710 م . ساخته شد . چنان

--> ( 1 ) - الدر الثمين في معالم دار الرسول الأمين ، ص 22 ( 2 ) - همان ، ص 38