مىگفتند . پس شمار مسلمانان فزونى گرفت و بنا به صورتِ : يك خشت و نصف خشت بر آمد و اين طريقه را « السعيده » مىناميدند . سپس بر شمار مسلمانان باز هم افزوده شد ، گفتند : اى پيامبر خدا ، كاش بفرماييد تا بر آن بيفزايند . پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : چنين است . و ديوار را دو خشت بر خلاف يكديگر ساختند . اين طريقه بنا را « الأنثى بالذَّكَر » ( ماده و نر ) مىگفتند . عرض ديوار 5 / 1 ذراع بود ( يعنى 75 سانتى متر ) پس هوا گرم بود و مسلمانان از گرما در رنج . گفتند : يا رسول اللَّه كاش مىفرموديد كه براى مسجد سايبان كنند . پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : چنين است و فرمان داد از تنه‌هاى نخل ، ستون‌ها ساختند و بر آن‌ها چون پل ، تيرها نهادند روى آن را با برگ نخل پوشيدند . سپس باران‌ها آغاز شد ، گفتند : يا رسول‌اللَّه كاش مىفرموديد روى بام را به‌گِل بيندايند . پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : « نه ، سايبانى چون سايبان موسى . » « 1 » 5 - قبلهء مسجد ، در رواق‌ها و ارتفاع آن : مسجد زمانى ساخته شد كه مسلمانان در نماز ، به سوى بيت المقدس مىايستادند و هنوز فرمان الهى نيامده بود كه رو به سوىكعبهء مشرفه‌كنند . براى مسجد در جهت قبله ( ديوار شمالى ) سه رواق بود و هر رواقى را شش ستون . بلندى سقف به ارتفاع قامت انسان بود ؛ يعنى حدود 5 / 3 ذراع ( 75 / 1 متر ) « 2 » بلندى ديوار مسجد 5 - 7 ذراع بود ( 50 / 2 - 50 / 3 متر ) روايت شده كه رسول اكرم صلى الله عليه و آله ارتفاع مسجد را 7 ذراع قرار داد . گويند كه « چون پيامبر صلى الله عليه و آله خواست مسجد را بنا كند ، فرمود كه به من گفته شده - يعنى جبرئيل گفت : سايبانى چون سايبان برادرت موسى كه هفت

--> ( 1 ) - سمهودى : وفاء الوفا ، ج 1 ، صص 3352 ، 336 و 349 ؛ ج 2 ، ص 453 ( 2 ) - همان مأخذ ، ج 1 ، ص 336