ناجى محمد حسن عبد القادر الأنصاري (مترجم: عبدالمحمد آيتى)
51
عمارة وتوسعة المسجد النبوي الشريف عبر التاريخ (تعمير و توسعه مسجد شريف نبوى در طول تاريخ) (فارسى)
ذراع بلندى داشت . » « 1 » 6 - درهاى مسجد : بناى نخستينِ مسجد سه در داشت : 1 - درى در آخر مسجد ( يعنى به سوى قبلهء امروزى ) ؛ زيرا در آن هنگام قبله بيت المقدس بود . « 2 » 2 - درى از جانب غربى معروف به « باب عاتكه » ، بعدها تا به امروز « باب الرحمه » . « 3 » 3 - درى به جانب مشرق به نام باب عثمان ، بعدها تا به امروز « باب جبرئيل . » « 4 » حرزهاى هر در از درها از سنگ بود . « 5 »
--> ( 1 ) - نك : المسجد النبوى الشريف عبر التاريخ ، ص 23 و السيرة الحلبيه ، ج 2 ، ص 71 ( 2 ) - نك : « المدينة المنوّره تطوّرها العمرانى ، ص 260 ( 3 ) - عاتكه بانويى از مكه بود ، دخت زيد بن عمر ، از قبيلهء عَدِىّ بن كعب . اسلام آورد و به مدينه مهاجرت نمود اين در را از آن جهت كه رو به روى خانهء او بود به اين نام خواندند ( وفاء الوفا ، ج 2 ، ص 697 ) و در باب ناميدن آن به باب الرحمه گفتهاند كه مردى به مسجد نزد پيامبر آمد و از او خواست دعا كند تا باران ببارد . پيامبر دعا كرد و هفت روز باران باريد . مرد از بيم سيل و غرق ، باز نزد آن حضرت آمد و خواست كه از خدا بخواهد تا ابرها بروند . رسول خدا صلى الله عليه و آله دعا كرد و ابرها رفتند . بر اين اعتبار كه باران رحمت خدا است آن را باب الرحمه ناميدند . گاه آن را باب النبى گويند ؛ زيرا رسول اكرم از اين در به مسجد داخل مىشد ( وفاء الوفا ، ج 2 ، ص 698 ) . ( 4 ) - از آن رو اين در را باب جبرئيل مىگفتند كه پيامبر صلى الله عليه و آله در غزوهء بنى قريظه جبرئيل را در آنجا ديدار كرد . آن را باب عثمان گويند ؛ زيرا رو به روى خانهء عثمان بود ( همان مأخذ پيشين ، ج 2 ، صص 689 - 691 ) . و نك : المدينة المنوره تطورها العمرانى ، ص 260 ( 5 ) - وفاء الوفا ، ج 1 ، ص 327