أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)
723
تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")
وهبه « 1 » پس از آن با اشاره به حركت اخير اخوان براى تسلط بر طائف مىنويسد : من يقين داشتم كه نيروهاى اخوان بر سپاه شريف پيروز خواهند شد ، و يقين داشتم كه انگليس در اين باره ، بىطرف خواهد بود ، زيرا سياست ابن سعود در برابر آن ، سياستى كاملًا مجاملهآميز و از طرف ديگر كاملًا دوستانه بود . استاد وهبه در بارهء علت پيروزى نجدىها بر نيروهاى شريف ، روى باديه نشين بودن آنان ، آمدنشان به شهر ، و وجود تعصب دينى شديد آنان بر ضد مخالفان تأكيد مىكند . سال 1342 تمام شد و روز عيد قربان ، رؤساى اخوان از اهالى خرمه و عتيبه و غطغط براى ديدار امير عبدالعزيز به رياض آمدند . در آنجا بود كه ابن سعود انديشهء تصرّف حجاز را مطرح كرد و همهء آنان پذيرفته از آن اظهار شادمانى كردند ؛ چرا كه پس از آن مىتوانستند بر بيت اللَّه تسلّط يافته و دينِ - به قول خودشان - صحيح را منتشر كنند . به علاوه آنان غنايمى به دست خواهند آورد كه طعم آن را در تربه هم چشيده بودند ، همچنان كه پاداش جهاد هم خواهند داشت . « 2 » بدين ترتيب بود كه سپاهيان اخوان آماده شده و همهء آنان به آرامى به محلّى در تربه منتقل شدند . اشراف مكه و مردم طائف زمانى از اين حركت آگاه شدند كه نجدىها در اوايل صفر 1343 به نزديكى طائف رسيدند . فرماندهى اين نيرو را كه شمار آنان از چند هزار نفر تجاوز نمىكرد ، خالد بن لؤى « 3 » و سلطان بن بجاد بر عهده داشتند . اين سپاه ، مخفر كلاخ در شرق طائف را تصرف كرد و
--> ( 1 ) . جزيرة العرب فى القرن العشرين ، ص 251 ( 2 ) . همان ، ص 252 . ( 3 ) . يكى از نكات شگفت آن است كه حركت نجدىها بر ضد اشراف مكه در دورهء اوّل سعودى ، توسط يكى ازنزديكان امير مكه ، با نام عثمان مضايفى رهبرى مىشد و در دورهء دوم ، با يكى از نزديكان شريف حسين با نام خالد بن لؤى . هر دوى اينها در زمان خود با امير وقت مكه درگير شده بودند و حركت نجد را بر ضد او يارى بخشيدند و توانستند در شرايط كاملًا مشابه بر مكه مسلط شوند .