أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

699

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

در همان حال ، وزير خارجهء وقت بريتانيا بالفور به يهوديان قول داده بود تا فلسطين را به عنوان وطن آنان ، در اختيارشان بگذارد . « 1 » انگليسىها اين مطالب را مىدانستند و اينها دلايل آشكار بر آن بود كه آنان نه تنها در حق حسين خيانت مىكردند ، بلكه نسبت به تمامى آمال و آرزوهاى عرب خيانت مىورزيدند . زمانى كه شعله‌هاى جنگ بالا گرفت ، انگليسىها دريافتند كه به عنوان يك هم‌پيمان به حسين نياز دارند . شخصيت روحى او ، سرزمينِ مقدس كه در اختيارش بود و موقعيت او ميان خاندان‌هاى عرب به عنوان كمك براى آنان براى مبارزه با تبليغات عثمانى كه مىكوشيد به اسم جهاد مقدس مسلمانان را بر ضد بريتانيا بسيج كند ، همگى مسائلى بود كه موقعيت شريف حسين را به عنوان يك متحد براى انگليس ممتاز مىساخت . « 2 » بدين ترتيب چرا انگليس نمىبايست از فرصت استفاده كرده با طفره رفتن و پوشاندن چهرهء خيانت خود ، روشى را پيش گيرد كه با انواع و اقسام احتمالات و مفاهيم قابل توجيه بود ؟ در اين وقت ، حسين هم در موقعيتى نبود كه به او اجازهء رد كامل و قطعى بدهد . او چند بار چهره‌اش براى عثمانىها آشكار شده بود و به رغم دشمنى و شدّت احتياطش ، گاه مىشد كه احتياط را فراموش مىكرد . بسيارى را عقيده بر آن است كه حسين چندان در اعتماد به انگليسىها فرو رفته بود كه او را از احتياط و حزم كافى بازداشت . اما من چنين عقيده‌اى ندارم ، به نظر من حسين گرچه در اوائل ارتباطش با انگليسىها تندروى كرد ، اما چيزى نگذشت كه دريافت نيازمند آن است كه برخى از

--> ( 1 ) . نشريه المقطم وعدة بالفور را در شمارهء نهم نوامبر سال 1917 يعنى يك سال و اندى بعد از توافق دول اروپايى با ملك حسين چاپ كرد . در اين وعده آمده بود كه بريتانيا با ايجاد يك كشور يهودى در فلسطين به نظر موافق نگاه كرده و مساعى خود را در اين راه به كار خواهد برد . بالفور اين زمان وزير خارجهء انگليس بود . ( 2 ) . الملوك الهاشميون ، ص 37 .