أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

681

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

از بيت سنبل هم عالمان چندى مشهورند : شيخ طاهر سنبل ( م 1218 ) كه محقق زمان خود بود و نسخهء صحيح بخارى او نسخه‌اى قابل اعتماد در نوع خود بود ، چنان كه خود وى هم در آن زمان مرجع مهمى براى فتوا به شمار مىرفت . همچنين شيخ عبدالغنى سنبل ، شيخ محمد عباس سنبل . برخى از فرزندان شيخ طاهر سنبل به مدينه مهاجرت كردند و تاكنون در آنجا هستند . « 1 » خاندان مرداد هم خاندان بزرگى است . شيخ غازى از شيخ جعفر لبنى نقل كرده است كه بيشتر آنان امام جماعت مقام حنفى و خطيبان مسجد بودند . مشهورترين چهره‌هاى آنان عبارتند از : شيخ عبداللَّه بن صالح مرداد ، فرزندش شيخ احمد ابو الخير مرداد كه از شخصيت‌هاى برجستهء عصرش بود . همين طور شيخ محمدعلى مرداد ( م 1293 ) . جد اعلاى آنان از مهاجران افغان بود كه به اميرداد شهرت داشت . اين خاندان به دو قسمت تقسيم شدند كه يك بخش ابو الخير منسوب به يكى از اجدادشان هستند كه از آنان شيخ عبداللَّه ابو الخير مؤلف كتاب نشر النور و الزهر را مىشناسيم . اين كتاب حاوى شرح حال مفصّل مشهورترين علماى مكه است كه ما در بخش‌هايى از اين كتاب كه مسائل علمى هر دوره را بيان كرديم ، از آن فراوان بهره برديم . در آنجا آمده است كه از جمله چهره‌هاى شناخته شدهء اين خاندان عبارتند از : عبدالرحمان بن صالح ، عبدالعزيز بن صالح ، عبداللَّه بن عبدالرحمان ، احمد بن عبداللَّه ابوالخير و امين محمد . از خاندان عبدالرسول اينان مشهورند : شيخ عمر بن عبدالكريم بن عبد الرسول عطّار ( م 1248 ) كه شهرت زيادى به فقه داشت و در فتوا محل اعتماد بود . نوادگان وى تا به امروز هستند و به آنان خاندان شيخ گفته مىشود . « 2 » از خاندان سنى هم كسانى امام جماعت مقام حنفى بودند . برخى هم صرفاً به كار تدريس در مسجد الحرام مشغول بودند . اينان به سبب جدّشان عبداللَّه سنى كه در اواخر قرن سيزدهم نايب جده بود ، شهرت دارند . « 3 »

--> ( 1 ) . إفادة الأنام ، خطى . ( 2 ) . نشر النور ، خطى . ( 3 ) . إفادة الأنام ، خطى .