أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

658

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

مسائل عمومى دوره دوم عثمانى مسائل سياسى در پى رفتن سپاهيان مصرى ، يك بار ديگر ، اين شهر به تابعيت عثمانى درآمد و اين در پى قرارداد تازه‌اى بود كه ميان محمدعلى پاشا و عثمانىها بسته شد و ما در فصل خاصى كه به بحث از محمدعلى پاشا اختصاص داديم ، شرحش را آورديم . در اين دوره ، اشراف ، امارت شهر را در حالى بر عهده داشتند كه در كنار آنان فرماندهء سپاه ترك حضور داشت ، كسى كه در دوران گذشته ، از او با نام صنجق جده و شيخ الحرم ياد مىشد و اكنون با اندك تغييرى در القاب او را والى جده ناميدند . اندكى بعد مقرّ او را از جده به مكه منتقل كرده ، از او به اسم والى كه به معناى والى بر كل حجاز بود ، ياد مىكردند . در اين دوره ، بر قدرت او افزوده شده ، بر مسائل مالى و نيز امور جندرمه ( ژاندارمرى ) كه نيروى اختصاصى براى تأمين امنيت شهر و لشكر بود ، نظارت داشت . اين نيرو در قالب دسته‌هاى نظامى كه از ترك‌ها در ميان جده و طائف و مكه بودند ، نمود مىيافت . همانطور كه اشاره كرديم ، در اوائل دورهء اول عثمانى ، اميران مكه ، از واردات شهرهاى خود بهره‌مند مىشدند ؛ اين منهاى عطايايى بود كه از سوى خلفا به آنان بخشيده مىشد . چيزى نگذشت كه تركها آنان را از اين درآمد محروم كرده ، تنها قسمت محدودى از آن را به ايشان مىدادند . اما در اين دوره ، تمامى درآمد واردات مكه ، به