أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)
654
تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")
آن را اعلان كردند . خبر اين تحولات به اتحادىها رسيد و آنان نيز تأمل والى ترك را در ابلاغ مشروطه نپسنديدند . به همين جهت ، دستور عزل احمد پاشا و نصب كاظم پاشا صادر شد . والى جديد در رمضان همان سال 1326 وارد مكه شد . سپس دستور حزب اتحاد را در برگزارى انتخابات ، در انتخاب يك نماينده براى هر پنجاه هزار نفر اعلام كرد . در مكه شيخ عبداللَّه سراج كه نمايندگى او بيشتر تعيينى بود تا انتخابى ، برگزيده شد . وى به سوئز رفت و چيزى نگذشت كه استعفا داد . بدين ترتيب مجلس نمايندگان در آن سال بدون حضور نمايندهء مكه برگزار شد . « 1 » شورش قبورى در اين سال ، شمارى از اهالى مكه شورش كردند . داستان از اين قرار بود كه عثمانىهاى مشروطه خواه - چنان كه برخى از پيران براى من نقل كردند - ماليات خاصى براى دفن اموات معين كردند كه مبلغ آن پنج ريال بود . هدف آنها بهبود اوضاع قبرستان بود . براى اين جهت شيخ القبوريين را دعوت كردند تا اين مطلب را به وى ابلاغ كنند تا او پول را از صاحبان ميت بگيرد . شيخ حاضر به پذيرفتن آن نشد و در حالى كه فرياد مىكشيد از دار الاماره خارج شد . مردم نيز در اطراف وى اجتماع كردند و داستان را به گونهاى گفت كه حسّ مخالفت آنان را برانگيخت . در اين وقت ، مشروطه ميان مردم جايى نداشت و آنان شورش بر خليفه را هم نمىپذيرفتند و فرياد جهاد در راه خدا سر دادند . شمارى از جوانان محلات نيز دعوت آنان را اجابت كرده ، با سلاحهاى خويش بر ضد تركها سر به شورش برداشتند . به دنبال آن ، در چند جاى بازار درگيرىهايى رخ داد و عدهء زيادى از دو طرف كشته و مجروح شدند . پس از ساعتها ، تركها توانستند با كمك شمارى از اشراف ، فتنه را آرام كنند . در اين ميان ، امير مكه على بن عبداللَّه متهم شد كه مردم را به شورش فرا خوانده و به آنان كمك كرده است .
--> ( 1 ) . إفادة الأنام ، خطى .