أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

655

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

عبداللَّه بن محمد بن عون اتحادىهاى آستانه كه از يك طرف خبر سستى امير على را در اعلان مشروطه شنيده بودند و از طرف ديگر ، از كمك وى در شورش مخالفان خبر به دست آوردند ، در 28 رمضان سال 1326 فرمان عزل وى را صادر و عبداللَّه بن محمد بن عبدالمعين بن عون را كه در آستانه بود ، به سمت امير مكه تعيين كردند . وى آمادهء سفر به مكه بود كه پيش از آن ، در سوم شعبان همان سال درگذشت . « 1 » برخى گفته‌اند كه فرتوت بود و بيمارى ، او را از پاى درآورد ، برخى هم بر اين باورند كه مسموم شد . امارت حسين بن على با درگذشت عبداللَّه ، اتحادىها امارت مكه را به حسين بن على سپردند . محمد پنجم ، سلطان عثمانى هم با اين امر موافقت كرد و حسين از آستانه به سمت مكه حركت كرد و در ذى قعدهء سال 1326 وارد مكه شد . حسين يك محافظه‌كار به تمام معنا و فردى پايبند به سنن موروثى بود . به همين سبب اعتقادى به مشروطه نداشت ؛ چنان كه مبانى مشروطه را به اين معنا كه چيزى از حكومت به مردم واگذار شود ، باور نداشت . به علاوه ، معتقد بود كه اين نظام ، با ميراث سياسى گذشتهء او در لزوم فاصله ميان حاكم و محكوم ، سازگارى ندارد . از آنجايى كه وى در آستانه زندگى كرده بود ، به بسيارى از مسائل پنهانى حزب اتحاد آشنايى داشت . با بسيارى از جوانان آنان درآميخته و شاهد سستى آنان در مسائل دينى بود . اين مسأله هم تأثير زيادى در عقيدهء منفى او نسبت به مبانى مشروطه برجاى گذاشته بود . امير حسين ، همچنين از بحرانى كه در پى پيروزى مشروطه خواهان در آستانه پديد آمده بود ، آگاهى داشت و از شمارى از آشوب‌هاى عناصر غير ترك با خبر بود . وى با كسانى كه تمايل به قوم‌گرايى عربى داشتند ، در آميخت و با عرب‌هايى كه به دنبال

--> ( 1 ) . تذييل شفاء الغرام ، ( بدون شماره صفحه ) .