أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

63

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

مسائل عمومى مكه در روزگار قريش جنبه‌هاى عمرانى در هنگام سخن از جرهم و قطورا اشاره كرديم كه آبادى مكه چندان گسترده نبود بلكه عبارت از خيمه‌هاى مويين در ميان وادى و شعب‌هاى كوه‌ها بود كه گاه به يكديگر چسبيده و گاه دور مىشد . اما در دوره‌اى كه از آن سخن مىگوييم ، به جاى آن خيمه‌هاى مويين ، بناها و خانه‌هاى سنگى يا سنگ و گل برآمد كه اطراف مسجد بود . گاهى هم با گلِ خام ، خانه‌هايى در حاشيهء ابطح‌ها در بالاى مكه و يا در كناره مسيل در محلهء پايين مكه ساخته مىشد . آغاز بناى خانه در مكه و در گذاشتن براى آنها سعيد بن عَمرو سهمى را نخستين كسى دانسته‌اند كه خانه‌اى در مكه ساخت و در بارهء او گفته شد : او نخستين كسى است كه در مكه خانه ساخت و ديوارهاى مسكن خود را با سنگ بنا كرد . « 1 » بناهاى خانه‌هاى مكه ، بسان امروز نبود كه مانند امروزه به شكل مربع با سقفى روى آن ساخته شود . نخستين كسى كه خانه‌اش را به شكل مربع ساخت حميد بن زهير بود . در اين وقت قريش از ساختن خانهء مربّع در هراس بودند و زمانى كه حميد چنين كرد

--> ( 1 ) . شفاء الغرام ، 1 : 19