أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)
620
تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")
كه مصر مىبايست به دولت عثمانى بپردازد ، كسر شود . اين گروه همچنين در بارهء حقوقى كه محمدعلى پاشا براى بزرگان از اشراف و نيز غلّاتى كه به عنوان صدقه براى فقراى مكه ترتيب داده شده بود ، بحث كرده ، مقرّر شد پس از واگذارى امور به عثمانى ، همان ترتيبات بماند . خليفهء عثمانى نيز اين ترتيبات را به طور كامل پذيرفت . « 1 » تولد عون الرفيق در اين وقت ، يعنى در اواخر ذى حجهء سال 1256 شريف عون الرفيق فرزند شريف محمد بن عبدالمعين در بيت الشاميه كه به آن دارالجيلانى « 2 » گفته مىشد - و در حال حاضر كتابخانهاى است كه كتابهاى آن را حكومت وقف كرده و در كنار بازان الشاميه است - متولد شد . در ادارهء شهر مكه هم ، طى سالها اتحاد كاملى ميان امير و والى ترك در جده ، يعنى عثمان پاشا وجود داشت . بعد از آن ، كسانى به عثمان پاشا خبر دادند كه « شمارى از اشراف كه كارشان جمع آورى زكات است ، در اموال دولتى ، تصرّف نامشروع دارند » كه او نيز برخورد تندى كرد . اين حركت او پسند شريف محمد نيامد و اختلاف از همانجا آغاز شده ، در سال 1260 و 1261 بالا گرفت . سپس اخبار آن به دربار عثمانى رسيد و از آنجا فرمان عزل عثمان پاشا از ولايت رسيده ، شغل او را به شيخ الحرم مدنى ارجاع دادند . زمانى كه خبر عزل وى به او رسيد ، درگذشت و كار جده به شريف پاشا واگذار شد . « 3 » درگيرى با نجد در سال 1263 شريف محمد به دستور دولت عثمانى ، در رأس سپاهى عازم نبرد با نجدىها شد تا با امير رياض فيصل بن تركى بجنگد . زمانى كه به قصيم رسيد ، اهالى
--> ( 1 ) . خلاصة الكلام ، ص 311 . ( 2 ) . إفادة الأنام ، خطى . ( 3 ) . همان .