أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)
611
تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")
نام شورش بلماز تركى كه رئيس عساكر شورشى ترك بود ، مىشناسند . به هر روى ، خورشيد بيك توانست از محاصره بگريزد . وى به جده رفته ، از آنجا عازم مصر شد . با رسيدن او به مصر ، محمدعلى پاشا ، على آغاز رزقلى را براى آرام كردن فتنه فرستاد كه موفقيتى به دست نياورد . چنان كه شريف محمد هم براى آرام كردن شورش تلاش كرد ، اما فايدهاى نبخشيد . او نيز شورشيان را رها كرده ، به الهدا رفت تا آن كه اوضاع آرام شد . اين فتنه تا آغاز سال 1248 به طول انجاميد و شعلهء آن فزونتر شد . شورشيان توانستند سپاهيان را در بياضيه ، جايى دور از قبرستان مَعْلات براى چند روز محاصره كنند . پس از آن حصار باز شد و اين بار نظامىها ، به تعقيب تركها در خيابانها پرداختند . در اين هنگام تركها در خان الترك در كنار مروه تحصن كردند ، اما نظاميان توانستند در خان الترك نفوذ كنند . تركها نيز كه وضع را چنين ديدند ، به غارت دكانها و انبارهاى مردم كه در خان بود پرداخته ، آنها را غارت كردند . بعد از آرامش ، شريف محمد خسارت آسيب ديدگان را پرداخت كرد . در اين هنگام تركهاى شورشى به جده گريخته و خزينهء دولتى را تصرف كردند . همان وقت كشتىهاى محمدعلى پاشا در بندر جده بود ، آنان با غنايمى كه داشتند بر كشتىها سوار شدند و به سمت يمن حركت كردند . در آنجا شهر حديده و مخا را تصرّف كردند ، اما از ترس عواقب كارى كه كرده بودند همانجا در باديههاى يمن پراكنده شده ، در همه جا متفرّق شدند . بدين ترتيب شكست قطعى آنان در اواسط سال 1248 بود . « 1 » نفوذ محمدعلى پاشا در اين وقت ، محمدعلى پاشا در تسلّطش بر مكه ، توفيق كاملى به دست آورد و بر اساس معاهدهاى كه در سال 1248 امضا شد و ما در بحث از مسائل سياسى اين دوره از آن سخن خواهيم گفت ، عثمانىها هيچ گونه نفوذى در مكه نداشتند .
--> ( 1 ) . خلاصة الكلام ، ص 309 .