أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)
612
تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")
شورش عسير دراينسال ، اميرعسير كهنامش عائض بن مرعى بود ، بر حكومت مكه شوريد و بلاد خود را مستقل كرد . وى سپس به قبايل بنى شهر و بيشه « 1 » و بلاد غامد و زهران يورش برده آنان را نيز تحت سلطهء خود درآورد . شريف محمد در سال 1249 عازم نبرد با آنان شد . اينپس از آن بود كه نيروىكمكى از مصررسيد و وى با واگذار كردن ادارهء مكه به محافظ آناحمد پاشا وبرنامه ريزى براى ارسال كمك از طرف وى براى او ، راهى ديار عسير شد . اين حمله پس از آن كه دو سال به درازا كشيد ، راه به جايى نبرد و محمد بن عبدالمعين به اجبار به مكه بازگشت . از آنجا نامهاى به والى مصر نوشت و توضيح داد كه محافظ مكه در رساندن كمك به وى كوتاهى كرده است . اين در حالى بود كه محافظ مكه هم در گزارش خود ، مشكل را به خود شريف محمد مربوط دانست . محمدعلى پاشا از هر دو نفر خواست به مصر آيند و در اين باره توضيح دهند . زمانى كه اين دو در سال 1252 به مصر رسيدند و او سخن آن دو را شنيد ، از شريف محمد خواست تا نزد او در مصر بماند و كار حمله به عسير را به احمد پاشا واگذار كرد . او در مكه ماند و احمد پاشا به مكه بازگشت تا حملهء به عسير را فرماندهى كند ، در حالى كه برخى از دوستانش از اشراف او را همراهى مىكردند . « 2 » حمله در سال 1253 به نتيجهء مطلوب رسيد و احمد پاشا توانست بلاد غامد و زهران را آزاد كند ، اما نتوانست به بنى شهر و عسير برود . اندكى بعد بار ديگر شورش عسير از نو آغاز شد و شورشيان موفق شدند بلاد غامد و زهران را در سال 1254 پس بگيرند . بعد از آن دو سال ديگر هم احمد پاشا به نبردهايش ادامه داد ، بدون آن كه به نتيجهء قطعى برسد . در اين دوره ، زمانى كه محمد بن عبدالمعين همچنان در مصر اقامت داشت ، برخى از قبايل حرب شورش كردند . محمدعلى پاشا نيروى مستقلى را از مصر به فرماندهى سليم پاشا اطزبير به آن ناحيه اعزام كرد . اين سپاه وارد منطقه شده ، در غاربه و خيف « 3 »
--> ( 1 ) . يك وادى بزرگ كه شرحش گذشت و تمامى ساكنانش از قبيلهء شهران است ( عاتق ) . ( 2 ) . إفادة الأنام ، خطى . ( 3 ) . غاربه و خيف از چاههاى وادى صفراء است .