أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)
570
تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")
گفت كه بناى فعلى كعبه ، كارى است كه زمان عثمانىها صورت گرفت . مؤيد اين مطلب ، قصيدهاى است كه احمد دحلان در اين باره از رئيس معارضان يعنى همين شيخ محمدعلى بن علان صديقى نقل كرده كه در آنجا از كعبه ياد كرده و گفته است : و من بعد ذا قد بنى البيت كله * مراد بن عثمان فشيّد رونقه « 1 » اما كسانى از مهندسان مكى كه مسؤوليت اين كار را داشتند عبارت بودند از : معلم على بن شمس الدين ، معلم محمد زينالدين و برادرش عبدالرحمان . پيش از شروع كار ، قاضى مكه در اين باره سندى تنظيم كرده ، كار را به آنان واگذار كرد . بعد از آن چهار مهندس ديگر هم از مهندسان مصرى به آنان پيوستند و بدين ترتيب كار را در پايان جُمادى الاولاى سال 1040 با انهدام ديوار غربى و يمانى آغاز كردند . سپس سنگ ركن يمانى را مانند سنگهاى ديگر اركان به جز حجر الاسود به جاى ديگرى منتقل كردند . در 23 جمادى الثانى جشن نهادن سنگ نخست ديوار شامى را برگزار كردند و شريف عبداللَّه خودش آن را سر جايش نهاد . سپس علما و شخصيتهاى ديگر و از جمله نمايندگان دولت عثمانى و مصرى از وى پيروى كردند . همان وقت خلعتها و هدايا داده شد و نزديك باب السلام و باب الصفا و باب الزياده و باب ابراهيم ، ذبايحى قربانى شد و گوشت آن ميان فقرا تقسيم گرديد . كار بازسازى ، يكسره تا شعبان سال 1040 ادامه يافت و در اول رمضان ، پردهء كعبه بر آن آويخته شد . در اين وقت ، جشنى برگزار شد و هدايا و خلعتها توزيع گرديد . كارهاى تكميلى از قبيل گچكارى ، سنگكارى ، روغنكارى و
--> ( 1 ) . اين بيت را در خلاصة الكلام كه اساساً از اين بازسازى گزارش كوتاهى داده و تفصيل را به كتب تواريخ ارجاع داده نيافتيم . اما اين بيت با ابيات ديگر را بنگريد در : حاشيه اعانة الطالبين ، السيد البكري الدمياطي ، ج 2 ، ص 312 « ج » .