أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)
558
تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")
ا ز آل بافضل هم عالمانى كه برخى كتابهاى ارجمندى در فقه شافعى داشتند ، شهرت يافتند . محلهاى هم در شبيكه به نام آنان شهرت يافته كه در جايى قرار دارد كه شخص از آنجا به سمت جبل هندى بالا مىرود . آخرين كسى كه از اين خاندان مىشناسيم شيخ صالح بافضل است كه زندگىاش وقف تدريس و افاده در مسجد الحرام بود . « 1 » از آل زمزمى هم كسانى شهرت يافتند ، خاندانى كه امروزه به نام بيت الريس ناميده شده و جماعتى از مشايخ آنان شهرت يافتند كه برخى عبارتند از : عبدالعزيز بن على ، محمود بن على ، عبدالعزيز بن محمد ، محمد بن عبدالعزيز ، ابراهيم بن محمد ، عبداللطيف بن عبدالسلام ، على بن عبدالسلام . صاحب نشر النور گويد كه جد اين خاندان ، على بن محمد بيضاوى است كه در سال 730 از شيراز آمد و شيخ سالم بن ياقوت مؤذن و خادم چاه زمزم مباشر بود و پس از آن با دختر او ازدواج كرد و به همين جهت اولاد وى خدمت زمزم را به ارث بردند . « 2 » در كتاب نشر الأوس كه خطى است آمده است كه على بيضاوى نه از شيراز بلكه از عراق آمد و اين هم در سال 630 بود . پس از آن همان داستانى كه از نشر النور نقل شده ، در آنجا آمده است . اما بايد بگويم كه شيخ اسعد ريس كه از نوادگان آنان در زمان ماست ، سندى را به من نشان داد كه انتساب آنان را به آل زبير اثبات مىكرد . به نظرم ميان اين مسأله و آنچه در نشر النور يا نشر الأوس آمده تعارضى وجود ندارد . يكى از اجداد او از مكه هجرت كرد و چندين نسل از آنجا دور بودند تا آن كه على بن محمد به مكه بازگشت . شيخ رشدى ملحس در تعليقات خود بر اخبار مكه ازرقى نقل كرده است كه آل زبير متولى توقيت
--> ( 1 ) . إفادة الأنام ، خطى . ( 2 ) . مؤلف در باره مؤذنان كازرونى حرم مكى سخنى نگفته ، در حالى كه طى يك دورهء طولانى مؤذنان مسجد الحرام از كازرون بودند . در بارهء فهرستى از اسامى ايرانيانى كه به نوعى در كارهاى مربوط به مكه دخالت داشتهاند بنگريد به مقالهء محمد جواد طبسى با عنوان نقش ايرانيان در حرمين شريفين ، مجلهء ميقات حج ، ش 11 . « ج »