أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)
556
تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")
دوازدهم عهدهدار بودند . از مشهورترين آنان مىتوان عبدالقادر و نوادهء او عمر را ياد كرد . آل مفتى كسانى را مىگويند كه از نسل ابو بكر هستند . يكى از آنان مرا بر نسب خاندانشان آگاه ساخت كه در ميان آنان شيخ عبدالقادر بن صديق فتنى بود . بدين ترتيب بعيد نيست كه آنان از خاندان ابوبكر بوده ، زمانى به فتن رفته و بعدها به مكه بازگشتند و البته شخص نسبت به آنچه در خاندانش مىگذرد ، امين است . از آل علان هم جماعتى به عنوان عالم شهرت يافتند كه از آن جملهاند : شيخ احمد شهاب كه از ائمهء صوفيه بود . نيز شيخ محمد بن علان صديقى كه از نوادر روزگارش بود و كار تدريس صحيح بخارى را در داخل كعبه در زمان عمارت آن در سال 1040 عهدهدار شد . « 1 » صاحب النشر النور مىگويد : از آنان تنها مردى باقى مانده است كه هفتاد ساله است و به خاندان وشقلى كه دايىهاى آنان هستند ، بستگى دارد . « 2 » از خاندان بادشاه هم كسانى شهرت يافتند . جدّشان صادق بادشاه صاحب حاشيه بر تفسير بيضاوى از بزرگان اهل تحقيق است . مردم كلمهء بادشاه را تحريف كرده و با تعبير باطشاه از اين خاندان ياد مىكنند . شيخ غازى مىگويد : آخرين مرد اين خاندان نامش عبداللَّه باطشه بود كه در محلهء شاميه زندگى مىكرد و او از پهلوانهاى ميادين جار و جنجال بود . بايد بگويم كه تا به امروز كسانى از اولاد باطشه در اجياد زندگى مىكنند كه بسا از همان خاندان هستند . « 3 » آل عتاقى هم شهرتى داشتند . اولين عالمى كه از آنان مىشناسيم محدّث معروف عبداللَّه عتاقىزاده است كه در نيمهء قرن يازدهم از تركستان آمد . او در مكه به دنبال تحصيل علم رفت و بدان شهرت يافت . سپس مقام افتاء يافت و پس از وى ذرّيهء او به بزرگى و ثروت شهرت يافتند و در مكه و طائف زمينها و خانهها و باغاتى داشتند . اينان در قاعة الشفا هم زمين داشتند . غازى مىگويد : « 4 » در زمان ما ، آن زمين در اختيار مردى از
--> ( 1 ) . منائح الكرم ، ج 4 ، ص 122 . ( 2 ) . اين كتاب با عنوان المختصر من كتاب نشرالنور و الزهر فى تراجم افاضل مكه چاپ شده است . ( 3 ) . إفادة الأنام ، خطى . ( 4 ) . إفادة الأنام ، خطى .