أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

515

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

مناسك حج فارغ گشتند ، جلسه‌اى براى رسيدگى به موضوع چشمهء زبيده ترتيب داد كه مقرّر شد شريف مساعد هم باشد . در همين جلسه بود كه وى شريف مساعد را دستگير كرد . در اين وقت حاضران دريافتند كه اين جلسه بهانه و هدف اصلى دستگيرى شريف بوده است . با دستگيرى وى نزديك بود فتنه بالا بگيرد كه امير الحاج در يك مجلس عمومى در مسجد الحرام فرمان جديد خليفه را در بارهء امير جديد قرائت كرد و اوضاع آرام شد . « 1 » نيازى به شرح و بسط اين ماجرا نيست . امير الحاج سال قبل شكست خورده بود و طى اين مدت تلاش مىكرد تا دوباره براى رسيدن به هدف تلاش كند و بدين ترتيب موفق شده بود تا حق عزل و نصب را به دست آورد . بدين ترتيب روشن مىشود كه سيستم ادارى عثمانى تا چه اندازه گنجايش و ظرفيت تحقق خواسته‌هاى متمرّدانه را داشت و در قبال آنچه حكام اين بلاد انجام مىدادند معذور بود ! امارت جعفر بن سعيد با دستگيرى مساعد ، امارت در اختيار برادرش جعفر قرار گرفت . وى شخصاً فردى مسالمت‌جو بود و طمع‌كارى اين دنياى فانى ، او را به مبارزه جويى وا نمىداشت . زمانى كه ديد چاره‌اى جز پذيرش آن نيست ، امارت را پذيرفت ، مشروط به آن كه با برادرش بدرفتارى نشود و او را تسليم وى كنند تا مانند يك امانت با او برخورد نمايد ، و آنان هم پذيرفتند . زمانى كه جعفر سر كار آمد ، و پس از آن كه حجاج ، مكه را ترك كردند ، زمينه را براى بازگشت برادرش فراهم كرد و در نهايت در 14 محرم سال 1174 به نفع او از امارت كناره‌گيرى نمود . « 2 » اگر در هر زمانى يك جعفر مثل اين جعفر وجود داشت كه خير و نيكى را براى

--> ( 1 ) . إفادة الأنام ، خطى . ( 2 ) . تذييل شفاء الغرام ، ص 310 .