أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

511

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

مبارزه با تنباكو در دوران امارت مسعود ، مبارزه با تنباكو از سوى علماى مكه شدت يافت و مسعود هم فرمانى در بارهء منع از تظاهر به آن در بازارها و قهوه‌خانه‌ها صادر كرده دستور داد هر كسى علناً استفاده كند او را تنبيه نمايند . مأموران حكومت در تمامى راه‌ها در اجراى فرمان وى مردم را تعقيب مىكردند . به همين دليل ، مردم مجالس خود را در خانه‌هايشان برگزار مىكردند . گفته شده است كه شريف مسعود آن را حرام مىدانست . نيز گفته شده است كه سبب صدور اين فرمان آن بود كه مردم در اين باره اسراف نموده ، علناً در مجالس و برابر بزرگان قوم و علما تجاهر به كشيدن تنباكو مىكردند . اين فرمان در سال 1149 صادر شد . « 1 » دور كردن اجانب شريف مسعود چنين دريافت كه به دليل افزايش شمار مهاجران به مكه ، اين شهر به لحاظ خانه‌هاى مسكونى گرفتار مشكل شده و به علاوه مهاجران ، بسيارى از غرفه‌ها و حجره‌هاى تجارى را در اختيار گرفته‌اند . به همين دليل فرمان داد تا منادى در بازارهاى مكه اعلام كند كه مهاجران بايد شهر را ترك نمايند ؛ همچنان كه در تنبيه متخلّفين هم شدت به خرج داد . اين سبب رفتن آنان شد . اين رخداد هم مربوط به سال 1149 است . دو سيل بزرگ در دوران شريف ، مسجد الحرام با سيل عظيمى كه آمد و تا نزديكى در كعبه رسيد پر از آب شد . اين واقعه در روز جمعه‌اى از سال 1153 بود . آب به حدى بود كه خطيب

--> ( 1 ) . خلاصة الكلام ، ص 193 . گفته‌اند كه كشت تنباكو نخستين بار در سال 999 صورت گرفته است كه به حساب جمّل « يوم تأتى السماء » مىشود .