أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

400

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

تعزير كسى شدند كه اجازهء چنين بنايى را داده ؛ به دليل آن كه جاى زيادى را در مسجد مىگرفت . « 1 » به خصوص كه من فكر مىكنم اين كار را كرده بودند تا مقام حنفى از ديگر مقام‌هاى موجود در مسجد ممتاز باشد ، جز اين كه اين مخالفت‌ها چيزى را عوض نكرد بلكه مقدار ديگرى هم بر آرايش و زينت آن افزوده شد . در سال 836 امير سودون ، سقف آن را برداشته ، از نو تعمير كرد و بيش از گذشته تزيين و زمين آن را با سنگ قرمز فرش نمود . همچنين بر فراز سقف آن قبّه‌اى بنا كرد . بعدها هم به دفعات ، اصلاحات و تعميراتى روى آن انجام گرفت تا آن كه در زمان عثمانىها بسيار زيباتر از آنچه بود ، به آن پرداختند . « 2 » اين بنا در توسعه‌هاى اخير در زمان ما از ميان رفت . در اين زمان هم ، امامان جماعت در چند نوبت ، به همان قياس زمان ايوبىها ، نماز مىگزاردند . ابتدا شافعى ، سپس مالكى و حنبلى با هم و بعد امام حنفى . در برخى از سالها ابتدا حنفى نماز مىخواند سپس مالكى . « 3 » ابن بطوطه مىنويسد : « 4 » او شاهد نماز امام جماعت مالكى و حنبلى بوده است كه همزمان بعد از شافعى نماز خواندند . پس از آنان ، امام حنفى نماز گزارد . اما در نماز مغرب ، حنفى و شافعى در يك وقت اقامهء جماعت مىكردند . خبر آشفتگى و تشويش ناشى از اين امر ، به ناصر فرج بن برقوق چركسى رسيد و او در سال 811 دستور داد تا در مغرب تنها امام شافعى نماز بگزارد . با روى كار آمدن الملك المؤيد او دستور داد تا همهء امامان در يك وقت نماز بخوانند . « 5 » ابن بطوطه « 6 » در اين زمان از قبّهء زمزم و قبه‌هاى حوالى آن ياد مىكند و اين كه قبّهء

--> ( 1 ) . همان ؛ نيز بنگريد : منائح الكرم ، ج 2 ، ص 399 . در پاورقى آنجا فتاواى شمارى از علما و فقهاى مصر در اين باره‌نقل شده است . « ج » ( 2 ) . سنجارى در جاىهاى مختلف منائح از تغييراتى كه در اين بنا داده شده ، سخن گفته است . ( 3 ) . همان . ( 4 ) . رحلة ابن بطوطه ، ص 99 . ( 5 ) . منائح الكرم ، ج 2 ، ص 416 در منبع ، سال 816 آمده است . « ج » ( 6 ) . رحلة ابن بطوطه ، ج 1 ، ص 84 .