أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

369

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

على بن حسن شريف بركات تا سال 842 امير مكه بود ، پس از آن برادرش به مخالفت با وى برخاست و زمانى كه نتوانست بر بركات غلبه كند ، همراه حجاج راهى مصر شد و تا شعبان 845 كه برگشت ، درآنجا ماند . وى همراه خود فرمان اميرى مكه را آورد . « 1 » بركات ، امارت را به وى تحويل داده به يمن رفت . على تا 15 محرم سال 846 امير بود تا آن كه بركات با سپاهى بر وى هجوم برد ، اما نتوانست بر وى پيروز شود . « 2 » قاسم بن حسن در اين وقت على بن حسن در مكه حاكم بود و ابراهيم در ادارهء كارها به او كمك مىكرد . اندكى بعد ميان اين دو برادر از يك سو و فرمانده نيروهاى چراكسه اختلاف پيش آمد و فرمانده از مصر درخواست كرد تا فرمان دستگيرى آن دو و عزلشان را به او بدهند . وقتى اين فرمان رسيد ، وى آن دو را دستگير كرد و فرمانى را نشان داد كه مىبايست ابوالقاسم برادر چهارم آنان به امارت مكه گماشته شود . پس از آن برادران دستگير شده با غل و زنجير در گردن ، راهى مصر شدند . اين امر سبب برآشفتگى اهالى مكه شد ، زيرا اهانتى بود كه تا آن زمان سابقه نداشت . قطب الدين محمد مالكى از شعراى مكه در اين باره چنين سروده است : اى تمراز ! « 3 » تاكنون مانند تو در فتك و توهين نزد ما نيامده بود . تو از چوبى عبور مىكنى كه يك سرش در مكه و سر ديگر آن روى جاى سستى است . اخشب - جايى در مكه - در مكه سير مىكنى و اخشب دوم هم بر فلك است . مانند اين در دوران حكومت بنى عباس و تركان نيامده بود . دو شريف مكه بدون اين كه خونريزى كرده و يا آسيب و طعنى به كسى زده باشند ،

--> ( 1 ) . إفادة الأنام ، خطى . ( 2 ) . همان . ( 3 ) . تمراز يكى از فرماندهان چركسى در مكه بود كه فرمان دستگيرى دو برادر را صادر كرد .