أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

359

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

مديدى از عمر بيمارستانى كه مستنصر عباسى ميان باب الزياده و باب الدُرَيبه ساخت و وقف براى ديوانگان و درمانشان بود - و ما در جاى خود از آن ياد كرديم - گذشته است . حسن در سال 816 آن را براى يك صد سال از قاضى شرع مكه اجاره كرد و پذيرفت كه در مقابل ، چهل هزار درهم بدهد . آنگاه قاضى به او اجازه داد تا مبلغ مزبور را صرف تجديد بناى بيمارستان و آماده كردن آن براى بيماران ، فقرا و ديوانگان كند . بدين ترتيب بيمارستان كارش را ادامه داد تا زمانى كه تخريب و مضمحل شد . در اواخر سلطنت سلطان سليم بود كه به جاى آن و دو رباط كه در كنارش بود ، چهار مدرسه ساخته شد كه تا زمان ما ( زمان سنجارى ) « 1 » باقى است « 2 » و ما از آن‌ها سخن خواهيم گفت . « 3 » اسب‌ها در مسجد يكى از كارهاى شگفت اين دوره آن بود كه امير الحاج مصرى در سال 817 بر يكى از غلامانش خشم گرفت و او را تأديب كرده ، به زندان انداخت . اين برخورد سبب خشم رفقاى آن غلام و برخى از فرماندهان شده ، از سمت باب ابراهيم ، در حالى كه سوار بر اسب بودند ، به مسجد الحرام وارد شدند ، در حالى كه مردم در حال خواندن نماز جمعه بودند . مهاجمين تا مقام حنفى جلو رفتند . در آن‌جا ترك‌ها و حُجاج با آنان برخورد كردند و درگيرى بالا گرفت تا آن كه آنها را از مسجد بيرون كردند و آنان هم از فرصت استفاده كرده ، به غارت مردم پرداختند . در اين وقت امير الحاج مصرى دستور بستن درهاى مسجد به جز در مقابل منزلش در نزديكى مدرسهء مجاهديه را داد تا خود و يارانش از آنجا وارد مسجد شوند . پس از آن اسبش را وارد مسجد كرده ، آن را در رواق شرقى مسجد نزديك رباط شرابى بست . اسب همان جا در مسجد بود و مسجد را با بول و

--> ( 1 ) . منائح الكرم ، ج 2 ، ص 415 . « ج » ( 2 ) . اين مدراس تخريب شده و داخل طرح توسعهء حرم شده است . ( 3 ) . مدرسة المجاهديه ، بين باب السلام و باب الدريبه بود .