جنوبى هم توسعه يافت . وى دستور داد تا ستون‌هايى از سنگ مرمر را از شام و مصر به بندر قديم مكه يعنى شعيبيه منتقل كردند و از آنجا با عرّابه با سرعت به مكه آوردند . همچنين در مسجد رواق‌هايى كه سقف آنها از چوب ساج بود ساخته شد . كار اصلاح در مسجد تا سال 164 ادامه يافت . « 1 » در سال 164 مهدى براى بار دوم حج به جاى آورد . در اين سفر او دريافت كه ضلع جنوبى مسجد چندان گسترده نيست كه مسجد به شكل مربع درآيد ، « 2 » در نتيجه مردم مجبور هستند براى رفتن از مسجد به سمت صفا ، از يك وادى در خارج مسجد گذشته و از آنجا به سمت يك گذرگاه تنگ رد شوند تا به صفا برسند . سعى در جايى بود كه در زمان ما به آن باب على گفته مىشود . به همين دليل دستور داد تا خانه‌هايى را كه در آن سمت بود خريدارى كرده و برخى را داخل در مسجد كردند . برخى ديگر را هم براى رفت و آمد و محل عبور سيل‌هاى احتمالى اختصاص دادند . زمانى كه به او گفته شد اين كار هزينهء سنگينى خواهد داشت ، او باز هم اصرار بر اجراى آن كرد ، حتى اگر مجبور شود تمامى اموال بيت المال را بدهد . اقدامى كه براى جلوگيرى از سيل احتمالى انجام شد ، آن بود كه برابر باب هواشم « باب على » در اين سو ، در ديگرى باز كرد ، به طورى كه اگر آب از آن در آمد از در ديگر خارج شود . اين همان باب الوداع يا باب الحزوره است . با اين توسعه ، بخشى از منطقهء مسعى داخل مسجد شد . در صدر اسلام ، محدودهء مسعى بسيار عريض بود و كسانى خانه‌هاى خود را در همين محدوده ميان مسعى و مسجد ساخته بودند . زمانى كه مهدى عباسى دستور توسعهء دوم را داد ، اين زمين را با خريد خانه‌هايى كه در آن ساخته شده بود ، و منهدم كردن و داخل كردن آن‌ها در مسجد در سمت باب على ، و رها كردن قسمتى ديگر براى توسعهء مسعى ، به حالت اوّل باز گرداند . بدين ترتيب بخشى از محدودهء مسعى داخل مسجد شد . با پايان يافتن كار توسعهء مهدى در مسجد ، مسجد ، مسلط بر مسعى شد و ديگر خانه‌اى ميان آن‌ها نبود ، جز آن كه

--> ( 1 ) . اخبار مكه ازرقى ، ج 2 ، ص 59 و بعد از آن . ( 2 ) . بنگريد : الإعلام بأعلام بيت اللَّه الحرام ، صص 137 - 138 .