جواد عليه السّلام و پذيرفتن امامت وى آگاهى يافته بود ، سياست جديدى براى كنترل و تحت‌نظر داشتن ايشان به كار بست و بدين منظور دختر خود را علىرغم سن كم آن حضرت و مخالفت‌هاى اطرافيانش به ازدواج او درآورد ؛ چون از اين طريق مىتوانست به راحتى از اعمال و رفتار امام عليه السّلام و ارتباط و تماس شيعيان با ايشان آگاه شود . با اين حال چنان‌كه از برخى روايات برمىآيد ، مأمون پس از آن‌كه مقرّ حكومتش را به بغداد منتقل كرد امام جواد عليه السّلام را نيز از مدينه به بغداد فراخواند . « 1 » امام عليه السّلام در اواخر عمر مأمون به مدينه بازگشته بود ؛ ولى چون پس از مرگ مأمون معتصم ( خلافت 218 - 227 ق ) به حكومت رسيد ، در همان اوايل حكمرانيش ، يعنى در سال 220 ق ، امام عليه السّلام را به بغداد احضار كرد و در همين سال امام در 25 سالگى در آن‌جا رحلت كرد « 2 » و اين تقارن مىتواند شاهدى بر توطئه حكومت در شهادت آن حضرت باشد . اين وضعيت با شدت بيشترى در زمان حكومت متوكل ( 332 - 347 ق ) ، نسبت به امام دهم و يازدهم تكرار شد . متوكل كه از وجود ايشان در شهر مدينه بيمناك بود ، در همان سال نخست حكومتش ، امام هادى عليه السّلام و فرزندش را كه هنوز يك سال از عمرش نگذشته بود به پايتخت جديد عباسيان ، سامرا ، فراخواند « 3 » و از اين پس شهر سامرا تبعيدگاه اين دو امام گرديد كه حدود 27 سال تا زمان شهادت امام يازدهم ، زير نظر شديد عمال حكومتى به سر بردند . در چنين موقعيت‌ها ، و با سخت‌گيرىها و محدوديت‌هايى كه بر امامان و شيعيان اعمال مىشد ، به‌طور طبيعى ارتباطها و تماس‌هاى مستقيم شيعيان با امامان عليه السّلام بسيار محدود مىگرديد و امكان دسترسى و ديدار امام عليه السّلام به سختى براى ايشان ميسر

--> ( 1 ) . نك : جعفريان ، حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ، ص 479 - 480 . ( 2 ) . مفيد ، همان ، ص 634 و ابن صباغ ، الفصول المهمه ، ص 275 . ( 3 ) . ر . ك : كلينى ، الكافى ، ج 1 ، ص 501 و جعفريان ، همان ، ص 503 .