يحيى بن حسن عبيدلى علوى ( م 297 ق ) ، از علماى ممتاز در علم انساب بود و كتاب‌هاى عديده‌اى داشت ، از جمله كتاب المسجد ، كتاب مناسك ، به روايت امام سجاد عليه السّلام و كتاب نسب آل ابى طالب . او از امام رضا عليه السّلام نيز رواياتى نقل كرده است . « 1 » عبد الرحمن بن جبرويه ( م نيمهء دوم سده سوم هجرى ) ، دانشمند و متكلم بزرگ شيعه كه در سامرا مىزيست و تأليفات ارزنده و نيكويى داشت . وى در علم كلام فرهيخته بود و كلام را نزد متكلمان طبقه اول شيعى فراگرفته بود و در مناظراتى با ابن مملك اصفهانى معتزلى ، او را به مذهب تشيع معتقد ساخت . نجاشى از كتاب الكامل فى الامامه او كه به دستش رسيده بود نام برده و آن را ستوده است . « 2 » ابن مملك اصفهانى از متكلمان بزرگ اين عصر ، در گرگان به دنيا آمد و در اصفهان سكنى گزيد و در ابتدا بر مذهب معتزليان بود و پس از گرويدن به تشيع كتاب‌هاى چندى در حمايت و دفاع از اين مذهب نوشت . « 3 » محمد بن عباس معروف به ابن حجام ( م 328 ق ) ، از دانشمندان بنام شيعه ، تصانيف متعددى به‌ويژه در زمينه علوم قرآنى و تفسير داشت . « 4 » ابو عبد اللّه ، مفجع ، از چهره‌هاى برجستهء ادب ، شعر ، لغت ، حديث و شاعرى توانا محسوب مىشد و قصيده‌اى در مدح امام على عليه السّلام به نام الاشباه سروده بود . او هم‌چنين اشعار بسيارى دربارهء اهل بيت عليهم السّلام و نوحه‌سرايى بر شهادت ايشان داشته است . « 5 » ابن ابى ثلج محمد بن احمد بغدادى ( م 325 ق ) ، عالم و محدث نامى عصر غيبت بود كه از وى تأليفات متعددى در موضوعات مختلف نام برده شده است . « 6 »

--> ( 1 ) . طوسى ، الفهرست ، ص 505 و نجاشى ، همان ، ص 442 . ( 2 ) . نجاشى ، همان ، ص 236 . ( 3 ) . همان ، ص 269 و طوسى ، همان ، ص 547 . ( 4 ) . طوسى ، همان ، ص 423 . ( 5 ) . همان ، ص 150 . ( 6 ) . همان ، ص 427 و نجاشى ، همان ، ص 381 .