گرديد و بسيارى از رجال شيعه ، كه بعدها از دانشمندان و عالمان بنام عالم تشيع شدند ، در نزد وى به علم‌آموزى پرداختند ؛ از جمله مىتوان به ابن قولويه رازى ، ابن ابى زينب نعمانى ، محمد بن على ماجيلويه و ابو غالب زرارى اشاره كرد . « 1 » تأليفات عديده‌اى از كلينى در موضوع عقايد و رجال و حديث نام برده شده « 2 » و مهم‌ترين و ارزنده‌ترين آن‌ها كتاب الكافى است ، كه از معتبرترين كتاب‌هاى روايى ، و مرجع عالمان و فقيهان گرديد ، اين كتاب كه مشتمل بر سه بخش اصول ، فروع و روضه و مجموعا حاوى 15176 حديث مىباشد ، در بخش اصول ، روايات مربوط به اعتقادات و در بخش فروع ، روايات مربوط به احكام فقهى را ذكر كرده است و كتاب روضه كافى نيز احاديث گوناگونى در موضوعات مختلف ، اخلاق ، تاريخ ، آداب و سنن و . . . را دربر دارد . وى كتاب مزبور را در طى 20 سال به رشتهء تحرير درآورد . در اواخر عمر به بغداد مهاجرت كرد و تا پايان عمر در همان‌جا به سر برد و در سال 329 ق درگذشت . « 3 » از خيل عظيم عالمان و دانشمندان عصر غيبت هم‌چنين مىتوان به شخصيت‌هاى ذيل اشاره نمود : ابو يحيى احمد بن داود جرجانى ( م 280 ق ) كه از بزرگان علماى اهل سنت بود و به مذهب تشيع درآمد . او آثار متعددى در ردّ حشويه نوشت و كتاب‌هايى در باب احتجاج و مناظره با مخالفان داشت . شيخ طوسى بيست كتاب از وى نام برده كه غالبا در بيان و ردّ اقوال باطل حشويه و ساير فرق اهل سنت چون حنبليان و مرجئه و مسائل اختلافى شيعه و سنى در احكام بوده است . « 4 »

--> ( 1 ) . ر ك : طوسى ، رجال ، ص 495 . ( 2 ) . همو ، الفهرست ، ص 393 و نجاشى ، رجال ، ص 377 . ( 3 ) . نجاشى ، همان ، ص 377 . ( 4 ) . طوسى ، رجال ، ص 426 و نجاشى ، همان ، ص 455 .