مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)

80

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)

و ببايد دانستن « 1 » كه بدن انسان « 2 » مركب است « 3 » از موضوع و صورت . و « 4 » موضوع « 5 » مركب است از عناصر چهارگانه ؛ يعنى آتش و هوا « 6 » و آب و خاك . و اماكن و « 7 » جايگاه « 8 » هر يك از اين عناصر چهارگانه مختلف است و كيفيت و طبيعت هر يكى « 9 » از آن « 10 » ضد يكديگرند « 11 » . پس به « 12 » سبب اختلاف « 13 » اماكن « 14 » و « 15 » جايگاه « 16 » ، هر يكى « 17 » از اين عناصر چهارگانه آرزومند جايگاه « 18 » خودند و مىخواهند كه « 19 » از يكديگر جدا شوند و به مكان طبيعى خود روند و به « 20 » سبب تضاد طبيعت و كيفيت ، بالذات فاسدند . و اين صورتى « 21 » قوا « 22 » ، دايم الشوق است تا باقى و موجود باشند « 23 » در اين موضع « 24 » و مىخواهند « 25 » تا اين موضع بر حال تركيب خود بماند و به تحليل نرود و فاسد نشود . اما اين فعل « 26 » صورت ، كارى است كه به قهر و كوشش « 27 » باشد « 28 » و جدا شدن و گسسته شدن موضوع از يكديگر كارى و فعلى طبيعى است و هرگز كارى كه به قهر و كوشش باشد « 29 » با « 30 » كارى كه به طبع باشد برابر نباشد . « 31 » پس بدين سبب « 32 » ، صورت بدن بر حفظ و نگاه

--> ( 1 ) . ل : دانست . ( 2 ) . ل : + و صورت . ( 3 ) . ل : - مركب است . ( 4 ) . م : - و . ( 5 ) . ل : + او . ( 6 ) . س : هوا و آتش . ( 7 ) . ل : - اماكن و ؛ س : - و . ( 8 ) . س : جاى . ( 9 ) . م : يك . ( 10 ) . س : - از آن . ( 11 ) . م : يكديگر است . ( 12 ) . م : - به . ( 13 ) . س : + و . ( 14 ) . ل : مكان . ( 15 ) . س : - و . ( 16 ) . س : جاى . ( 17 ) . م : هر يك . ( 18 ) . س : جاى . ( 19 ) . ل : تا . ( 20 ) . س : - به . ( 21 ) . س : + و ؛ م : صورت ؛ در اينجا « يا » نشانه اضافه است . چنين مواردى در نثر قديم رواج داشته و مرحوم مينوى در تصحيح كليله و دمنه بارها به آن اشاره كرده است . چنان كه در رسم الخط پهلوى نيز علامت اضافه « يا » است . ر . ك : دستور تاريخى زبان فارسى ، ص 183 . ( 22 ) . س و م : قوتى . ( 23 ) . س : مانند . ( 24 ) . س : موضوع . ( 25 ) . م : مىخواهد . ( 26 ) . م : از . ( 27 ) . س : لوس . ( 28 ) . س : مىباشد . ( 29 ) . س و ل : - و جدا شدن . . . قهر و كوشش باشد . ( 30 ) . س و ل : تا . ( 31 ) . ل : + نگاه داشت موضوع . ( 32 ) . س : صفت .