داشت موضوع « 1 » خود باقى نمىماند و آن « 2 » خود سبب « 3 » اندرونى طبع « 4 » است . و از بيرون اسباب ستهء ضرورى كه از هوا ؛ و مشروب و مطعوم ؛ و خواب و بيدارى ؛ و حركت و سكون ؛ و استفراغ و احتقان ؛ و احداث نفسانى است « 5 » ، در وى اثر « 6 » مىكند و احوال او مىگرداند و بدين سبب است كه كوشيدن صورت با اين « 7 » سببهاى بيرونى و اندرونى پايدارى نيست . پس به ضرورت چيزى مىبايست كه صورت را يارى دهد از بيرون تا قوت او تمامتر آيد و جبر نقصان قوت حافظه بكند از اندرون « 8 » ؛ نه به كلى بل « 9 » به « 10 » مقدار امكان . و « 11 » اين علم طب است كه حق « 12 » تعالى ارزانى داشته است . پس طبيب « 13 » ، معاون و يارىدهندهء اين طبيعت و صورت است تا مدتى دراز « 14 » اين « 15 » بدن « 16 » بر آن « 17 » هيئت نگاه دارد « 18 » و اگر آفتى به وى « 19 » رسد ، در آن كوشد كه « 20 » زود زايل گرداند . « 21 » باب دؤم « 22 » : در آنكه علم طب چند قسم است علم طب منقسم مىشود بر « 23 » دو قسم : علم نظرى « 24 » و علم عملى . علم نظرى نگرستن « 25 » در امور طبيعى باشد « 26 » كه جارى و روان است بر مجراى طبيعى يا بيرون است « 27 » از مجراى طبيعى « 28 » و نگرستن در اسباب و نگرستن در دلايل . و علم « 29 » عملى بدانستن است كه تندرستى بر « 30 » تندرستان چگونه نگاه بايد

--> ( 1 ) . ل : - و نگاه داشت موضوع . ( 2 ) . م : اين . ( 3 ) . م : سببى . ( 4 ) . م : طبيعى . ( 5 ) . م : + كه . ( 6 ) . م : اثرى . ( 7 ) . س : به اين ؛ ل : بدين . ( 8 ) . ل : - از اندرون . ( 9 ) . م : بلكه . ( 10 ) . ل : - به . ( 11 ) . ل : - و . ( 12 ) . س : خداى . ( 13 ) . س و م : طبيعت . ( 14 ) . ل : + كه بر ؛ م : درازترين . ( 15 ) . م : بدين . ( 16 ) . م : - بدن . ( 17 ) . س : آن . ( 18 ) . م : مىدارد . ( 19 ) . م : بدان . ( 20 ) . ل : - در . . . كه . ( 21 ) . ل : + و اللّه اعلم بالصواب . ( 22 ) . م : دوم از مقالهء اول . ( 23 ) . ل : به . ( 24 ) . س : + طب . ( 25 ) . م : نگريستن . ( 26 ) . م : - باشد . ( 27 ) . م : - يا بيرون است . ( 28 ) . س : - يا . . . طبيعى . ( 29 ) . س : + و . ( 30 ) . س : - بر .