مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)

61

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)

نسخه‌هاى غياثيه گذشته از تحفة الحكما كه پيشتر معرّفى شد ، ده نسخه از اين كتاب شناسايى كرده‌ايم : 1 . نسخهء شمارهء 1820 كتابخانهء مغنيساگنل به خط نسخ بسيار روشن ، توسّط حسين بن كمال بن حاجى بن محمّد بن رستم در دهم ربيع الأوّل سال 841 ه . ق . كتابت شده و داراى 99 برگ است « 1 » . فيلم اين نسخه به شمارهء 264 در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران موجود است . « 2 » اين نسخه فاقد نيمهء آخر باب پنجاه و نهم مقالهء دوم ، تمام مقالهء سوم و نيمهء اوّل باب اوّل مقالهء چهارم است . اكثر قريب به اتّفاق ابواب اين نسخه با عبارت « و اللّه أعلم بالصواب » ختم شده است . از اختصاصات اين نسخه استفاده از ارقام هندسى در بيان مقياسات وزنى در مقالهء چهارم است . ويژگى ديگر آن ، استفاده از فعل مركّب « بديد آمدن » در همان مواضعى است كه در برخى نسخ ديگر « بازديد آمدن » يا « با ديد آمدن » به كار رفته است . « كه » موصول و ربط با « ها » نوشته شده و ياى اضافه بعد از الف و هاى غير ملفوظ با همزه نشان داده شده است و « ى » آخر كلمات ، با دو نقطه در فوق نوشته شده . اين نسخه ، كهن‌ترين نسخهء تاريخ‌دار كتاب است و ابتداى آن چنين است : « سپاس خداوندى را كه ذات او به هيچ ذات نماند و صفات او به هيچ صفات نماند و تشبيه نتوان كرد » و انجام آن چنين است : « و سر را بدان بخار فرود آرند ، نافع بود . » 2 . نسخهء شمارهء 1152 مركز احياى ميراث اسلامى : به خط نسخ ، توسّط نجات بن شيخ محمّد الطاوسى المتطبّب در روز پنجشنبه 27 شوّال سال 851 ه . به پايان رسيده . نسخه شامل 127 برگ است . ديباچهء آن با ديباچهء بسيارى از نسخ ، تفاوت كلّى دارد و نامى از مهدى إليه در آن نيست . « كه » موصول در آن با « يا » و « كه » ربط با « ها » نوشته شده .

--> ( 1 ) . فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى كتابخانهء مغنيسا ، ص 173 ؛ فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى ، ج 1 ، ص 570 . ( 2 ) . فهرست ميكروفيلمهاى كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، ج 1 ، ص 594 .