مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)

62

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)

ابتداى آن چنين است : « حمد و سپاس بىقياس و ثنا و ستايش با اساس بر إله الناس ؛ آن پادشاهى كه به يد قدرت ، گل آدم مخمر فرمود . » انجام نسخه چنين است : « و سر به بخار آن فرود آرند ، صداع سرد را سود دارد » « 1 » . از اين حيث اندكى به انجام نسخهء كتابخانهء ملّى پاريس مىماند . 3 . نسخهء شمارهء 2173 كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى : اين نسخه فاقد رقم انجام و نام كاتب و حاوى 84 برگ است و پيشتر به كتابخانهء محمّد حسن خان صنيع الدوله تعلّق داشته . 11 صفحهء اوّل آن و 14 صفحهء آخر آن ، حاوى يادداشتهايى پراكنده است و رساله از صفحهء 12 آغاز مىشود و در صفحهء 168 ناتمام مىماند . سه صفحهء اوّل رساله بعدتر نوشته و الحاق شده است و قسمت كهن‌تر ، از صفحهء دوم فهرست رساله آغاز مىشود . آغاز آن چنين است : « سپاس بىقياس خداوندى را كه ذات او به هيچ مانند نيست و صفات او را به هيچ وجه تشبيه نتوان كرد . » اين نسخه در اوايل باب « ها » از مقالهء سوم ، ناقص مانده و فاقد تمام مقالهء چهارم است . در اين نسخه كلمهء « علاج » گاه به صورت ممال « عليج » نوشته شده است ؛ « كه » موصول و ربط هر دو با « ها » نويسانده شده ؛ ياى اضافه ، پس از الف به « يا » و پس از هاى ناملفوظ به همزه نوشته شده ، اعداد ترتيبى « دوم » و « سوم » همواره مهموزند . اكثر عناوين ابواب مقالهء دوم ، فاقد شماره است . فراوانى فعل مركّب « بازديد آمدن » در اين نسخه نسبت به ساير نسخ چشمگير است . قاعدهء ذال معجمه در آن به دقّت رعايت شده و گاه به واژه‌هاى تازى نيز سرايت داشته . خط آن نسخ تحريرى با دور زياد و سطح اندك است و مجموعا از حيث رسم الخط ، چهرهء نسخه‌اى كهن را فراهم نموده . برخى تداولهاى كهن‌تر يا مهجور واژگان ، در اين نسخه فراوان ديده مىشود . نويسندهء جلد ششم فهرست كتابخانهء مجلس ، اين نسخه را كه رساله در طب ناميده ،

--> ( 1 ) . فهرست نسخه‌هاى خطّى مركز احياى ميراث اسلامى ، ج 3 ، صص 393 - 395 .