كه البته شايد هم باشد و بنده به آن آگاهى نيافتم . اين رساله كه در انتهاى كتاب تاريخ 929 ه . ق دارد و به قرينهء نوشتهء كاتب كه اگر آن را سند بگيريم و در آينده با پژوهشهاى كارشناسانه ، جعلى بودن آن تشخيص داده نشود ، اين كتاب به خط مؤلّف است كه در شب سه‌شنبه ماه ذىقعده « على يده كاتب مؤلّفه العبد الفقير إلى اللّه الغنى الكريم ابن مبارك محمّد الحكيم . . . فى سن عام تسع و عشرين و تسعمائه » نوشته شده است . به جز يوسفى هروى - پدر و پسرى پزشكىنگار در سدهء دهم هجرى - كه آثارشان آميختگى فراوانى با شعر دارد ، اين نوشتار از شمار اندك نوشتارهاى پارسى است كه هم براى خوانندگان متخصصش و هم آنان كه با ادبيات و پزشكى كهن ناآشنايند ، چندان زجرآور و ملال‌آور نيست . ارزش‌گذارى رباعيات ساخته شده بر عهدهء كارشناسان شعرشناس است كه البته بنده از زمرهء آنان نيستم . ولى در ميان پزشكى سروده‌هايى كه تاكنون با آنها روياروى بوده‌ام : چون دانشنامهء حكيم ميسرى و جواهر المقال على فرزند محمّد فرزند عبد الرحمن كه غياثيهء نجم الدين محمود شيرازى را به نظم درآورده ، آثار يوسفى هروى و چند تن ديگر ، به نظر مىرسد اگر در شعرسرايى او را از آنها كامياب‌تر ندانيم ، ولى بسيار هم فرودست‌تر از آنها نيست . پيرامون حكايت تصحيح اين متن بايد بگويم كه مقدّمات كار تصحيح آن را بنا به گرايش درونىام - كه به سبب جذّابيتهاى خاصّ ادبى و تيزبينيهاى دقيق علمى و نكات تاريخى كتاب بود - آغاز كرده بودم كه در اين ميان به سفارش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى » مقرّر شد اين اثر در مجموعهء گنجينهء بهارستان كه مجلّدى از آنكه ويژهء دانش پزشكى است به چاپ برسد . پيش از اين چند بار درخواست نسخه داده شده بود و چون هر بار نسخهء ارائه شده دچار افتادگى و جابجايى برگها بود ، با همان شكل ناقص كار به پايان رسيده بود تا بعدا در صورت دسترسى به نسخهء كامل آن به رفع افتادگيها و نادرستيها اقدام شود . سرانجام در خردادماه سال 1383 ، نسخهء كامل با همكارى مسئولين كتابخانه به دستم رسيد تا افتادگيها را كامل و جابجايى برگها را اصلاح كنم . تعيين ضرب الاجل از سوى ناشر براى آماده كردن اثر ، مانع از آن شد كه در شناسايى كامل كتاب و شناساندن