مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)

274

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)

بمالند و صافى كنند و چهار يكى شكر سپيد « 1 » به چاشنى « 2 » دهند « 3 » و نرم‌نرم بجوشانند و به قوام آرند « 4 » . شراب غوره : تشنگى بنشاند و در تب گرم سود دارد و نزله بازدارد : آب غوره بگيرند و بجوشانند تا با « 5 » نيمه آيد و يك شب بنهند « 6 » و روز ديگر بپالايند و به هريك من « 7 » ، نيم من شكر به « 8 » چاشنى نهند و نرم‌نرم بجوشانند تا با « 9 » قوام آيد . شراب بزورى كه سدهء جگر بگشايد : پوست بيخ باديان : 5 « 10 » / پوست بيخ كاشنى : ده درم / تخم كاشنى ، تخم كشوث [ ، تخم رازيانه « 11 » : هريك « 12 » دو درم ؛ اين جمله نيم كوفته ، يك شبانروز در دو من آب بخوسانند « 13 » و بعد از آن بر سر آتش نهند و نرم‌نرم بجوشانند « 14 » تا ربعى كم شود و « 15 » به دست بمالند و صافى كنند و « 16 » رطل شكر در « 17 » آن نهند و به قوام آورند . نافع بود « 18 » . سكنجبين بزورى كه سده جگر را « 19 » بگشايد و صاحب مزاج سرد « 20 » و استسقا را سود دارد : پوست بيخ كاشنى : ده درم / پوست بيخ رازيانه : پنج درم / پوست بيخ كرفس : سه « 21 » درم / پوست بيخ كبر : پنج درم « 22 » / تخم كاشنى ، تخم كرفس « 23 » ، تخم رازيانه : از هريك

--> ( 1 ) . م : سفيد . ( 2 ) . م : + آن . ( 3 ) . م : نهند . ( 4 ) . م : بجوشانند تا باز قوام آيد . ( 5 ) . م : باز . ( 6 ) . م : نهند . ( 7 ) . م : + آب . ( 8 ) . م : - به . ( 9 ) . م : باز . ( 10 ) . م : پنج درم . ( ج ) كشوث : گياهى علفى يك ساله و پيچنده است كه به حالت طفيلى بر روى برخى از گياهان به سر مىبرد . ساقهء آن انشعاباتى درهم و سرخ‌گون دارد و گلهايش سفيد است ( ر . ك : الاغراض الطبيّه ، ج 2 ، ص 315 ) . ( 11 ) . م : رازيانه ؛ باديان : تخمى است دوايى ، به عربى آن را رازيانج گويند . گياه معطرى از طايفهء چتريان كه رازيانه نيز گويند . ( لغتنامه ) . ( 12 ) . م : يكى . ( 13 ) . ل و م : بجوشانند . ( 14 ) . ل : - و بعد از آن . . . بجوشانند . ( 15 ) . م : + و . ( 16 ) . م : + يك . ( 17 ) . م : بر . ( 18 ) . م : - نافع بود . ( 19 ) . م : - را . ( 20 ) . م : + را . ( 21 ) . م : پنج . ( 22 ) . م : - پوست بيخ كبر پنج درم . ( 23 ) . م : رازيانه .