مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)
225
گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)
تخم تربيزه گرم و خشك است . درد مفاصل را سود دارد و زهر گزندگان را سودمند است . تخم شاسپرم گرم و خشك است . سر گرديدن را سود دارد و زهر گزندگان را سودمند است و اسهال صفراوى باز دارد . تخم كاشنى معتدل است در گرمى و سردى . خشك است . سدهء جگر بگشايد و يرقان را سود دارد . تخم خربزه گرم و تر است . گرده و مثانه را پاك كند و باه را بيفزايد . تخم خيار بادرنگ سرد و تر است . گرمى و صفرا بنشاند . تخم خيارزه سرد و تر است . بول براند . تنبول « 1 » گرم و خشك است . معده را قوت دهد . ترنجبين ، معتدل در گرمى ، شكم را نرم دارد و سرفه را سود دارد و صفرا براند و تشنگى بنشاند . تربد بلغم بسيار براند و مفاصل بلغمى را سود دارد . توت گرم و تر است ، چون شيرين باشد . و ترش او سرد و تر است . زود از معده بگذرد و بول براند . خناق و درد گلو را سودمند است خوردن و غرغره كردن . باب الثا ثافسيا « 2 » - سداب صحرايى است - گرم و خشك است در درجهء سوم . داء الثعلب و استسقا و نقرس و درد مفاصل را سود دارد . ثفل روغن و زعفران گرم و خشك است . ريش ديرينه را سود دارد .
--> ( 1 ) . تنبول : به فتح اول ، برگى باشد كه در هندوستان پان گويند و با آهك و فوفل خورند . ( 2 ) . ظاهرا در اصل ثافيسا باشد كه لغتى سريانى است و همان صمغ سداب كوهى يا سداب صحرايى است . ( ر . ك : برهان قاطع ) .