باب بيست و ششم « 1 » : در سرفه سرفه حركتى است كه طبيعت به آن حركت دفع موذى « 2 » از شش و از اعضايى كه به آن « 3 » متصل است مىكند . سبب « 4 » سرفه يا ترى باشد يا خشكى . اگر ترى باشد « 5 » ، علامت آن بود « 6 » كه تشنگى « 7 » نباشد و نفث بسيار باشد . علاج : بيخ مهك خراشيدهء نيم‌كوفته و پر سياوشان و نبات بايد دادن و « 8 » غذا « 9 » نخود و بينوماش « 10 » و مغز بادام « 11 » . و اگر سبب خشكى بود ، علامت « 12 » ، تشنگى و خوش آمدن هواى خنك بود « 13 » . علاج : شراب بنفشه و شراب خشخاش بايد « 14 » دادن « 15 » و جلاب از عناب و بنفشهء تر و سپستان و لعاب به‌دانه و بنگو « 16 » بايد دادن و « 17 » غذا مزوره از بينوماش « 18 » با مغز بادام و حسو « 19 » از آرد « 20 » باقلى و شكر و روغن بادام دهند و موم روغن « 21 » از موم صافى و روغن بنفشه و كثيرا در سينه و حلق « 22 » بايد ماليدن « 23 » .

--> ( 1 ) . م : + از مقالهء دوم . ( 2 ) . م : فرمودى . ( 3 ) . م : او . ( 4 ) . م : و سبب . ( 5 ) . ل : - باشد . ( 6 ) . م : باشد . ( 7 ) . م : بستگى . ( 8 ) . م : - و . ( 9 ) . م : + مزوره از . ( 10 ) . م : بنوماش . ( 11 ) . م : + بايد دادن . ( 12 ) . ل : - علامت . ( 13 ) . م : باشد . ( 14 ) . ل : - بايد . ( 15 ) . ل : دهند . ( 16 ) . ل : نيكو . ( 17 ) . م : - و . ( 18 ) . م : بنوماش . ( 19 ) . م : حلق و سينه . ( 20 ) . ل : + و اللّه اعلم بالصواب ؛ م : ماليد . ( 21 ) . موم روغن : قيروطى كه واژه‌اى يونانى است . آن را از موم و پيه گداخته و آب چغندر سازند . ( خفى علايى ، ص 146 ، حواشى مصحح ) « قيروطى ؛ موم روغن بود و مرهمى كه از موم و روغن گل و صندلين و ورق گل سرخ و اكليلى الملك و زعفران و كافور سازند . » ( اختيارات بديعى ، ص 363 ) . ( 22 ) . م : حلق و سينه . ( 23 ) . ل : + و اللّه اعلم بالصواب ؛ م : ماليد .