مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)

152

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)

و « 1 » غذا زيره باج « 2 » به « 3 » روغن بادام « 4 » . و اللّه اعلم . باب هفدهم « 5 » : در ضعف بصر و رفتن آب از چشم علاج « 6 » لطيف گردانيدن غذاست و تقويت دماغ كردن به بوىهاى خوش و ترك روزه و جماع كردن و هليلهء كابلى و توتيا « 7 » خرد « 8 » سودن « 9 » و « 10 » در چشم كشيدن « 11 » . باب هجدهم « 12 » : در گرانى و « 13 » درد گوش گرانى گوش « 14 » ، مادهء غليظ بلغمى باشد . علاج « 15 » : تخم رازيانه و بيخ مهك خراشيده و گل انگبين دهند « 16 » و به « 17 » غذا نخودآب با « 18 » خسك دانه . و تنقيهء دماغ به حب ايارهء فيقرا و ايارهء لوغاذيا كردن « 19 » . و اگر سبب بادى غليظ باشد ، غذاى لطيف بايد دادن چون نخودآب و زيره باج « 20 »

--> ( 1 ) . م : دادن . ( 2 ) . م : زيره ماج ؛ زيره باج : زيره با ، آشى را گويند كه با گوشت مرغ فربه و زيره و سركه پزند . ( لغتنامه ) . ( 3 ) . م : با . ( 4 ) . م : + دادن . ( 5 ) . م : + از مقالهء دوم . ( 6 ) . م : + آن . ( 7 ) . م : توتياى ؛ توتيا : « كلمه توتيا را معرب دودياى فارسى دانسته‌اند . حكيم مير محمّد مؤمن در كتاب تحفه دو نوع معدنى و مصنوعى براى آن ياد كرده است . صاحب مخزن الادويه دو نوع سفيد و زرد آن را مصنوع از دود قلع و سرب و مس دانسته است و مىنويسد : بيشتر از دود معدن سرب كرمان هنگام گداختن به دست آورند . باز مىنويسد توتياى اخضر كه توتياى هندى است ، از مس با زاج سفيد به طريقه احتراق به عمل بياورند » . ( قانونچه ، ص 101 ، حواشى مترجم ) . ( 8 ) . م : خورد . ( 9 ) . م : سوده . ( 10 ) . م : - و . ( 11 ) . ل : + و اللّه اعلم . ( 12 ) . م : + از مقالهء دوم . ( 13 ) . م : - و . ( 14 ) . م : - گرانى گوش ؛ + يا ماده باشد غليظ يا بادى غليظ يا . ( 15 ) . م : + جلاب . ( 16 ) . م : دادن . ( 17 ) . م : - و به . ( 18 ) . م : به آب . ( 19 ) . م : دادن . ( 20 ) . م : ماج .