و ماء اللحم و روغن بادام تلخ با « 1 » جند بيداستر « 2 » . و روغن سداب « 3 » و روغن بابونه در گوش بايد چكانيدن « 4 » . درد گوش يا از خون باشد « 5 » يا از ورم يا از بادهاى مختلف « 6 » . اگر « 7 » از خون و ورم « 8 » باشد ، علامت ، سرخى لون « 9 » و جهندگى درد گوش بود . علاج فصد قيفال است و اسهال طبيعت به مطبوخ فواكه « 10 » و مطبوخ هليله و جلاب عناب و نبات و بنفشه « 11 » دادن . و « 12 » غذا مزوره از بنوماش و غوره و انار دانه و بنو سرخ « 13 » دادن . و اگر از « 14 » بادهاى مختلف باشد ، علامت ، طنين گوش و آواز دروغين در گوش بود « 15 » . علاج : تنقيهء معده كردن به حب شبيار « 16 » و قى كردن و غرغره كردن و روغن مرزنگوش و نرگس و بابونه و شبت نيم‌گرم در گوش چكانيدن . و غذا نخودآب و كرويا و فلفل و دارچينى « 17 » دادن « 18 » . باب نوزدهم « 19 » : در زكام و نزله « 20 » مبدأ « 21 » زكام و نزله دماغ است . آنچه به راهگذر بينى فرود آيد و آواز بگرداند ، آن را

--> ( 1 ) . م : و . ( 2 ) . م : جندبيدستر . ( 3 ) . سداب : به ضم اول « گياهى است علفى با بويى نامطبوع و مهوع كه در اروپا و آسيا مىرويد . قسمت مستعمل ، برگ گياه است . روغن از دانه گياه گرفته مىشود » . ( قانونچه ، ص 185 ، توضيحات مترجم ) ، « درخت بستانى آن تا دو ذرع و برگ آن ريز و بدبو و بسيار سبز ، گويا بر آن غبارى نشسته و گل آن زرد و تخم آن در غلافى و سه عدد به هم پيوسته ، مثلث شكل است . » ( مخزن الادويه ) ؛ ر . ك : اختيارات بديعى ، ص 218 . ( 4 ) . م : چكانيد . ( 5 ) . ل : - يا از خون باشد . ( 6 ) . ل : + باشد . ( 7 ) . م : كه . ( 8 ) . م : - و ورم . ( 9 ) . م : لب . ( 10 ) . ل : فاكهه . ( 11 ) . م : بنفشه و نبات . ( 12 ) . م : - و . ( 13 ) . بنوسرخ : به ضم اول و ثانى و ضم سين ، نام غله‌اى است كه آن را به عربى عدس گويند . خوردن آن تاريكى چشم آورد . ( برهان قاطع ) « غذا ؛ مزوره‌هاى آب‌غوره و انار ترش و ماش و عدس » ( قانونچه ، ص 101 ) . ( 14 ) . ل : - از . ( 15 ) . م : - علامت . . . بود . ( 16 ) . م : شيبار . ( 17 ) . م : دارچينى و كر يا و فلفل . ( 18 ) . ل : + و اللّه اعلم بالصواب ؛ م : - دادن . ( 19 ) . م : + از مقالهء دوم . ( 20 ) . ل : - و نزله . ( 21 ) . م : جاى .