مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)
149
گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)
علاج : غذاهاى گرم بايد دادن « 1 » چون نخودآب با فلفل و دارچينى و تخم رازيانه و كرويا و آن موضع كه جستن گيرد به خرقهء درشت « 2 » ماليدن « 3 » تا سرخ شود و روغن « 4 » قسط ماليدن « 5 » . باب چهاردهم « 6 » : در رعشه رعشه « 7 » علتى است كه حركات ارادى و « 8 » غير ارادى آميخته شود و حركات ارادى ناقص شود و « 9 » چون خواهد حركتى به اختيار بكند ، حركت غير ارادى آن را باز دارد و اندر دست و سر « 10 » بيشتر افتد . و سبب كلى اين مرض ، ضعيفى قوت است و ضعيفى آلت حركت با سوء المزاج سرد « 11 » و اين بيشتر كسانى را باشد كه بيماريهاى بسيار كشيده باشد يا جماع بسيار كرده باشد يا شراب بسيار خورده باشد « 12 » . علاج : تقويت قوت بايد كرد « 13 » و استفراغ رطوبت به حب صبر « 14 » و به « 15 » حب ايارهء فيقرا و حب قوقيا « 16 » و حب شيطرج « 17 » . و « 18 » غذا نخودآب با خسك دانه و ماء اللحم از مرغ « 19 » و كبك با « 20 » فلفل و دارچينى بايد داد « 21 » و روغن قسط بايد « 22 » ماليد « 23 » .
--> ( 1 ) . ل : دهند . ( 2 ) . ل : در شب . ( 3 ) . م : بسيار بايد ماليد . ( 4 ) . م : + فرفيون و . ( 5 ) . ل : + و اللّه اعلم . ( 6 ) . م : + از مقالهء دوم . ( 7 ) . م : آن . ( 8 ) . م : با حركات . ( 9 ) . م : + يعنى . ( 10 ) . م : سر و دست . ( 11 ) . م : - سرد . ( 12 ) . ل : - يا شراب . . . باشد . ( 13 ) . م : كردن . ( 14 ) . ل : صنوبر . ( 15 ) . م : - به . ( 16 ) . م : قوقايا ؛ « قوقويا : حب معروف كه در تنقيه سر عمل مىشود . بدين سبب به قوقويا معروف است ، چرا كه قوقويا به معناى سر در سريانى است . » ( خفى علايى ، ص 145 ، توضيحات مصحح ) . ( 17 ) . شيطرج : « دارويى هندى و بسيار تيز و تند ، شيطره ، شاهتره » . ( خفى علايى ، ص 146 ، حواشى مصحح ) ، امّا به نظر مىرسد با شاهتر يكى نباشد ( ر . ك : اختيارات بديعى ، صص 243 - 261 ؛ قانون ، كتاب دوم ، ص 310 ) . ( 18 ) . م : - و . ( 19 ) . م : مرك . ( 20 ) . م : و . ( 21 ) . ل : دهند . ( 22 ) . ل : - بايد . ( 23 ) . ل : مانند و اللّه اعلم بالصواب .