باب نهم « 1 » : در ماليخوليا ماليخوليا علتى سوداوى « 2 » است و « 3 » مخوف است « 4 » . صاحب « 5 » اين « 6 » ، پيوسته بد دل و هراسان بود « 7 » و فكرهاى بد كند و اندوهناك باشد بىسببى ظاهر . و ماده اين « 8 » علت « 9 » يا سوداى طبيعى باشد يا سوداى نا « 10 » طبيعى چون « 11 » اخلاط اربعه « 12 » باشد « 13 » كه بسوزد « 14 » . علامت آنكه از سوداى طبيعى باشد ، سبزى لون « 15 » و فتور نبض و سيلان لواب « 16 » . و آنكه از سوداى نا « 17 » طبيعى باشد ؛ اگر از « 18 » خون سوخته باشد « 19 » ، علامت آن سرخى بول و عظم نبض و بيخوابى و خندهء بسيار بود « 20 » ؛ و آنچه از صفراى سوخته باشد « 21 » ، علامت آن سرعت نبض و « 22 » هذيان « 23 » و اختلاط عقل و « 24 » در مردم جستن و خشم گرفتن و بيخوابى بود ؛ و « 25 » آنچه از بلغم سوخته باشد ، علامت آن كاهلى و خواب بىنظام و ترى بينى و دهان و لين نبض « 26 » و سپيدى لون بدن و سپيدى « 27 » بول باشد . علاج جمله آن است كه استفراغ سودا كند « 28 » به فصد صافن « 29 » و مطبوخ افتيمون

--> ( 1 ) . م : + از مقالهء دوم . ( 2 ) . م : سودايى . ( 3 ) . م : - و . ( 4 ) . م : - است . ( 5 ) . س : و صاحب . ( 6 ) . ل : آن . ( 7 ) . ل : - بود . ( 8 ) . م : - اين . ( 9 ) . س : - علت . ( 10 ) . م : غير . ( 11 ) . س و م : - چون . ( 12 ) . ل : لكرجه . ( 13 ) . س : است . ( 14 ) . س : بسوزد . ( 15 ) . س : + باشد . ( 16 ) . ل و م : لعاب ؛ لواب : آب دهان . ( لغتنامه ) . ( 17 ) . م : غير . ( 18 ) . م : - از . ( 19 ) . ل : بود . ( 20 ) . م : - بود . ( 21 ) . س : - علامت آن سرخى بول . . . باشد . ( 22 ) . ل : - و . ( 23 ) . س : + گفتن . ( 24 ) . م : - و . ( 25 ) . م : - و . ( 26 ) . س : و نرم . ( 27 ) . م : سفيدى . ( 28 ) . س : كنند . ( 29 ) . س : + از پاى چپ و ميان پشت ؛ صافن : رگى است از اوردهء اسافل بدن ، رگى است در پشت مازه ، نام رگى در جانب انسى پاى . ( لغتنامه ) .