الشيخ رسول جعفريان
1239
رسائل حجابيه (فارسى)
دربارهء مسألهء نظر مىگويد : بر مرد جايز نيست نظر به زن اجنبى ، همچنانكه بر زن جايز نيست نظر به مرد اجنبى . جماعتى وجه و كفين را استثنا كرده گفتهاند مطلقا نظر بر آنها جايز است . بعضى ديگر گفتهاند نظر يكبار جايز است و بيش از يكبار جايز نيست . احوط ممنوعيت است مطلقا . « 1 » اما فقهاى متأخر و معاصر غالبا در اين دو مسأله از اظهارنظر صريح در رسالههاى عمليّه خوددارى كردهاند و معمولا طريق احتياط مىپويند . در ميان علماى متأخر و معاصر ، حضرت آية اللّه حكيم دامت بركاته در رسالهء منهاج الصالحين چاپ نهم ، كتاب النكاح ، مسألهء سوم ، فتواى صريح دارند و وجه و كفين را صريحا استثنا مىكنند . ايشان مىفرمايند : جايز است نظر به كسى كه قصد تزويج او را دارد . همچنين جايز است نظر به زنان اهل ذمّه - به شرط عدم تلذّذ - و همچنين زنان بىپروا كه نهى آنها اثر ندارد - به شرط عدم تلذّذ - و همچنين زنانى كه به وجهى محرم مىباشند . و نظر به غير اينها حرام است مگر بر چهره و دو دست تا مچ ، آن هم به شرط عدم تلذّذ . حس احتياط بىگمان حس احتياط يكى از موجبات پرهيز از فتواى به جواز نظر و عدم لزوم پوشش است . هركسى در وجدان خود مىداند كه دو خصيصه يكى در مرد و يكى در زن وجود دارد . در زن علاقهء شديد به تبرّج و خودآرايى و خودنمايى ، و در مرد هوس چشمچرانى و نظربازى . به قول مجلهء توفيق : اينكه شعرا زن را به « سرو » تشبيه كردهاند نه از جهت اعتدال قامت است بلكه از اين جهت است كه زن مانند سرو تابستان و زمستان ندارد ، زمستان و تابستان برهنه و عريان بيرون مىآيد و از آسيب سرما باكش نيست . در مورد صفت خودنمايى زنان و خصيصهء چشمچرانى مردان ، ويل دورانت مىنويسد : در ميان اعمال انسانى عجيبتر از اين نيست كه مردان پيرانهسر به دنبال زنان بيفتند و زنان تا دم گور آمادهء معشوق شدن و محبوب بودن باشند . در رفتار انسانى امرى پايدارتر و ثابتتر از نگاه مردان به زنان نيست . ببين اين جانور مكّار چگونه مراقب شكار خويش است درحالىكه خود را به خواندن روزنامه مشغول داشته است . گوش به گفتارش فرادار و ببين كه چگونه دربارهء صيد
--> ( 1 ) . عروة الوثقى ، كتاب النكاح ، مسألهء 31