الشيخ رسول جعفريان
1195
رسائل حجابيه (فارسى)
طبق اين دستور مرد نبايد وارد جايگاه زنان شود ، بلكه اگر چيزى مىخواهد و مورد احتياج اوست بايد از پشت ديوار صدا بزند . اين مسأله ربطى به بحث « پوشش » كه در اصطلاح فقه نيز تحت عنوان « ستر » نه « حجاب » ناميده مىشود ندارد . جملهء « ذلِكُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِكُمْ وَ قُلُوبِهِنَّ » مانند جملهء « وَ أَنْ يَسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَهُنَّ » كه در آيهء 60 از سورهء نور آمده است دلالت مىكند كه هر اندازه مرد و زن جانب ستر و پوشش و ترك برخوردهايى كه مستلزم نظر است رعايت نمايند به تقوا و پاكى نزديكتر است . همانطور كه گفتيم رخصتهاى تسهيلى و ارفاقى كه به حكم ضرورت داده شده است نبايد رجحان اخلاقى ستر و پوشش و ترك نظر را از ياد ببرد . حريم عفاف آيهء 59 - 60 سورهء احزاب چنين است : يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْواجِكَ وَ بَناتِكَ وَ نِساءِ الْمُؤْمِنِينَ يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلَابِيبِهِنَّ ذلِكَ أَدْنى أَنْ يُعْرَفْنَ فَلا يُؤْذَيْنَ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً ( 59 ) لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ الْمُنافِقُونَ وَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْمُرْجِفُونَ فِي الْمَدِينَةِ لَنُغْرِيَنَّكَ بِهِمْ ثُمَّ لا يُجاوِرُونَكَ فِيها إِلَّا قَلِيلًا ( 60 ) . اى پيغمبر ! به همسران و دخترانت و به زنان مؤمنين بگو كه جلبابهاى ( روسرىهاى ) خويش را به خود نزديك سازند . اين كار براى اينكه شناخته شوند و مورد اذيت قرار نگيرند ، نزديكتر است و خدا آمرزنده و مهربان است . اگر منافقان و بيماردلان و كسانى كه در شهر نگرانى به وجود مىآورند ، از كارهاى خود دست برندارند ، ما تو را عليه ايشان خواهيم برانگيخت . در آن وقت فقط مدت كمى در مجاورت تو خواهند زيست . در اين آيه دو مطلب را بايد مورد دقت قرار داد : يكى اينكه « جلباب » چيست و نزديك كردن آن يعنى چه ؟ ديگر اينكه آنچه به عنوان علت و فايدهء اين دستور ذكر شده كه « شناخته شوند و مورد آزار واقع نشوند » چه معنى دارد ؟ اما مطلب اول : در اينكه جلباب چه نوع لباسى را مىگويند كلمات مفسرين و لغويّين مختلف است و به دست آوردن معناى صحيح كلمه دشوار مىباشد . در المنجد مىنويسد : الجلباب : القميص او الثّوب الواسع . جلباب پيراهن يا لباس گشاد است . در مفردات راغب كه كتاب دقيق و معتبرى است و مخصوص شرح لغتهاى قرآن نگاشته