آيهء پوشش هم كه قبلا تفسير كرديم جملهء « ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُنَّ » شامل غلامان نيز مىباشد . حتى در آيه‌اى كه فعلا مورد بحث است تعبير به « مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ » شده است ( با ضمير مذكّر ) يعنى لازم نيست كه برده ، مملوك خود زن باشد . در اينجا نبايد اعتراض كرد كه اكنون رسم بردگى منسوخ شده است و برده‌اى وجود ندارد و پافشارى در اين بحث‌ها بىثمر است ، زيرا اولا روشن شدن نظر اسلام در اين مسائل ما را به هدف كلى اين قوانين كه برخى از آن‌ها مورد ابتلا نيز مىباشد بهتر واقف مىسازد ، و ثانيا اگر فقيه متهوّرى جرأت كند چه بسا حكم غلامان را از راه ملاك و مناط ، به موارد مشابه آن از قبيل خدمتكاران بتواند تعميم دهد . 2 . از جملهء « طَوَّافُونَ عَلَيْكُمْ بَعْضُكُمْ عَلى بَعْضٍ » فهميده مىشود : رمز اينكه در مورد غلامان و پسران نابالغ اجازه خواستن واجب نيست اين است كه وجوب استيذان اين‌ها به واسطهء تكرّر آمدوشد موجب حرج و واقع شدن در مضيقه است . در حقيقت اباحهء در اين موارد نيز از اين باب است كه تكليف موجب دشوارى مىشده است نه از اين جهت كه تكليف ملاك ندارد . ما معتقديم كه ساير استثناهاى باب پوشش مثلا استثناى وجه و كفّين و همچنين استثناى محارم نيز از همين قبيل است . قبلا در اين‌باره بحثى شد . به زودى دوباره مشروحتر بحث خواهيم كرد . 3 . اطفالى كه در اين آيه مكلف شده‌اند كه مانند مردان بزرگ در سه نوبت اجازه بگيرند اطفالى هستند كه به حد بلوغ نرسيده‌اند . بنابراين اطفال نابالغ و لو مميّز و نزديك به بلوغ ، در غير سه وقتى كه آيه تعيين شده است مىتوانند بدون كسب اجازه وارد خلوتگاه شوند . اين آيه على الظاهر مىتواند قرينه باشد كه مقصود از جملهء « أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا عَلى عَوْراتِ النِّساءِ » كه در آيهء پوشش آمده است و قبلا دو احتمال در معنى آن داديم اطفال نابالغ است نه اطفال غيرمميّز . و اما استثنايى كه دربارهء مسألهء پوشش است : « وَ الْقَواعِدُ مِنَ النِّساءِ اللَّاتِي لا يَرْجُونَ نِكاحاً فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُناحٌ . . . » اين سومين استثناست در مسألهء پوشش . استثناى اول و دوم در آيهء 31 همين سوره و استثناى سوم در اين آيه آمده است . در اينجا مىفرمايد : زنان از پاافتاده‌اى كه اميدى به ازدواج ندارند مىتوانند لباس روى خود را بر زمين نهند مشروط بر اينكه نخواهند خودنمايى و خودآرايى بكنند . در عين حال اگر جانب عفاف را رعايت كنند و خود را پوشيده دارند بهتر است و خدا شنوا و داناست .