قال : الزّينة الظّاهرة الكحل و الخاتم « 1 » . از امام صادق سؤال شد كه مقصود از زينت آشكار كه پوشيدنش براى زن واجب نيست چيست ؟ فرمود زينت آشكار عبارت است از سرمه و انگشتر . 2 . عن علىّ بن ابراهيم القمّىّ عن ابى جعفر عليه السلام فى هذه الاية ، قال : هى الثّياب و الكحل و الخاتم و خضاب الكفّ و السّوار . و الزّينة ثلاث : زينة للنّاس و زينة للمحرم و زينة للزّوج ، فامّا زينة النّاس فقد ذكرناها ، و امّا زينة المحرم فموضع القلادة فما فوقها و الدّملج و ما دونه و الخلخال و ما اسفل منه ، و امّا زينة الزّوج فالجسد كلّه « 2 » . امام باقر عليه السلام فرمود : زينت ظاهر عبارت است از جامه ، سرمه ، انگشتر ، خضاب دستها ، النگو . سپس فرمود زينت سه نوع است : يكى براى همهء مردم است و آن همين است كه گفتيم . دوم براى محرمهاست و آن جاى گردنبند به بالاتر و جاى بازوبند به پايين و خلخال به پايين است . سوم زينتى است كه اختصاص به شوهر دارد و آن تمام بدن زن است . 3 . عن ابى بصير عن ابى عبد اللّه عليه السلام قال سألته عن قول اللّه عزّ و جلّ : « وَ لا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا ما ظَهَرَ مِنْها » . قال : الخاتم و المسكة و هى القلب « 3 » . ابو بصير مىگويد از امام صادق عليه السلام تفسير « إِلَّا ما ظَهَرَ » را خواستم ، فرمود عبارت است از انگشتر و دستبند . 4 . عن بعض اصحابنا عن ابى عبد اللّه عليه السلام قال : قلت له : ما يحلّ للرّجل من المرأة ان يرى اذا لم يكن محرما ؟ قال : الوجه و الكفّان و القدمان « 4 » . راوى كه يك شيعه است مىگويد : از حضرت صادق عليه السلام پرسيدم كه براى مرد نگاه كردن به چه قسمت از بدن زن جايز است در صورتى كه محرم او نباشد ؟ فرمود چهره و دو كف دست و دو قدم . اين روايت متضمّن حكم جواز نظر بر وجه و كفّين است نه حكم عدم وجوب پوشيدن آن‌ها ، و اين‌ها دو مسألهء جداگانه مىباشند ولى بعدا خواهيم گفت اشكال بيشتر در جواز نظر است نه در عدم وجوب پوشيدن . اگر نظر جايز باشد به طريق اولى پوشيدن واجب

--> ( 1 ) . كافى ، ج 5 ، ص 521 و وسائل ج 3 ، ص 25 ( 2 ) . تفسير صافى ذيل آيهء 31 از سورهء نور ، نقل از تفسير على بن ابراهيم قمى ( 3 ) . كافى ج 5 ، ص 521 و وسائل ج 3 ، ص 25 ( 4 ) . كافى ، ج 5 ، ص 521 و وسائل ج 3 ، ص 25