بگيرم . همين‌كه خواستم دامنم را بلند كنم گويى كسى با دستش زد و دامن مرا انداخت . يك‌بار ديگر خواستم دامنم را بالا بگيرم باز همان‌طور شد . دانستم كه من نبايد اين كار را بكنم . « 1 » در آيهء بعد مىفرمايد : « وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ يَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ » عينا همان دو تكليف : ترك نظر و پاكدامنى ( پوشانيدن عورت ) را كه براى مردان بيان كردم براى زنان هم ذكر فرموده است . از اينجا به خوبى روشن مىشود كه هدف از اين دستورات رعايت مصالح بشر است خواه زن يا مرد . قوانين اسلام برپايهء تبعيض و تفاوت ميان زن و مرد بنا نشده است و الّا مىبايد همهء اين تكاليف را براى زن قائل شود و براى مرد هيچ وظيفه‌اى مقرر ندارد . اگر مىبينيم كه وظيفهء « پوشش » به زن اختصاص يافته است از اين جهت است كه ملاك آن مخصوص زن است . چنان‌كه قبلا هم يادآورى كرديم زن مظهر جمال و مرد مظهر شيفتگى است . قهرا به زن بايد بگويند خود را در معرض نمايش قرار نده نه به مرد . لهذا با اينكه دستور پوشيدن براى مردان مقرر نشده است عملا مردان پوشيده‌تر از زنان از منزل بيرون مىروند ، زيرا تمايل مرد به نگاه كردن و چشم‌چرانى است نه به خودنمايى ، و برعكس تمايل زن بيشتر به خودنمايى است نه به چشم‌چرانى . تمايل مرد به چشم‌چرانى ، بيشتر زن را تحريك به خودنمايى مىكند و تمايل به چشم‌چرانى كمتر در زنان وجود دارد ، لهذا مردان كمتر تمايل به خودنمايى دارند . و به همين جهت « تبرّج » از مختصات زنان است . زينت در جملهء بعد مىفرمايد : وَ لا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا ما ظَهَرَ مِنْها . كلمهء « زينت » در عربى از كلمهء « زيور » فارسى اعمّ است ، زيرا زيور به زينتهايى گفته مىشود كه از بدن جدا مىباشد مانند طلاآلات و جواهرات ولى كلمهء « زينت » هم به اين دسته گفته مىشود و هم به آرايشهايى كه به بدن متصل است نظير سرمه و خضاب . مفاد اين دستور اين است كه زنان نبايد آرايش و زيور خود را آشكار سازند . سپس دو استثنا براى اين وظيفه ذكر شده است كه هر دو را مفصلا مورد بحث قرار مىدهيم . استثناى اول : « إِلَّا ما ظَهَرَ مِنْها » يعنى جز زينتهايى كه آشكار است . از اين عبارت چنين استفاده

--> ( 1 ) . شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ، خطبهء 190