الشيخ رسول جعفريان
1171
رسائل حجابيه (فارسى)
نفر رفيق صميمى هم بايد اين نكته را رعايت كنند زيرا ممكن است دو دوست يكرنگ در عين يگانگى و يكرنگى هركدام از نظر زندگى خصوصى اسرارى داشته باشند كه نخواهند ديگرى بفهمد . بنابراين نبايد فكر كرد كه دستور استيذان اختصاص دارد به خانههايى كه در آنها زن زندگى مىكند . اين وظيفه ، مطلق و عام است . مردان و زنانى كه مقيد به پوشش هم نيستند ممكن است در خانهء خود وضعى داشته باشند كه نخواهند ديگران آنان را به آن حال ببينند . بههرحال اين دستورى است كلّىتر از حجاب ، فلسفهاش هم كلّىتر از فلسفهء حجاب است . جملهء « حَتَّى تَسْتَأْنِسُوا » كه به معنى اين است : « تا استعلام نكردهايد وارد نشويد » به عيب سر زده وارد شدن اشعار دارد . اين كلمه از مادهء « انس » است كه نقطهء مقابل وحشت و فزع است . اين كلمه مىفهماند كه ورود شما به خانهاى كه ديگران در آن سكونت دارند مىبايد با استعلام و جلب انس باشد ، نبايد سر زده وارد شويد كه موجب وحشت و فزع و ناراحتى گردد . رواياتى وارد شده كه پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله دستور فرمودند براى استعلام ذكر خدا گفته شود مانند سبحان اللّه ، يا اللّه اكبر و غيره . در بين ما معمول است يا اللّه مىگوييم . اين رسم از همين دستور الهام مىگيرد . از رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله سؤال شد آيا حكم اجازه خواستن شامل خانهء فاميل و خويشان نزديك هم مىشود ؟ آيا براى ورود در خانهء مادر يا دخترمان هم بايد اذن بگيريم ؟ در جواب فرمود آيا اگر مادر تو در اتاق خود برهنه باشد و تو سر زده وارد شوى پسنديده است ؟ عرض شد : نه . فرمود پس اذن بگيريد . رسول اكرم شخصا اين دستور را اجرا مىكردند و به اصحاب خويش هم توصيه و تأكيد مىكردند . دانشمندان شيعه و سنى نقل كردهاند كه رسم پيغمبر اكرم اين بود كه پشت در خانه مىايستاد و مىفرمود : السّلام عليكم يا اهل البيت . اگر اجازهء ورود مىدادند وارد مىشد و اگر جواب نمىشنيد نوبت دوم و سوم سلام را تكرار مىفرمود ، زيرا واقعا امكان دارد شخصى كه در خانه است در نوبت اول يا دوم صدا را نشنيده باشد . ولى اگر در نوبت سوم هم جواب نمىشنيد مراجعت مىكرد و مىفرمود يا در خانه نيستند و يا آنكه ميل ندارند ما وارد بشويم . اين دستور را در مورد خانهء دخترش زهرا سلام الله عليها نيز اجرا مىفرمود . يك نكته كه بايد در تفسير اين آيه متذكر شويم اين است كه كلمهء « بيوت » جمع « بيت » به معناى اتاق است . در زبان عربى لغتى كه به معنى « خانه » در اصطلاح امروز فارسى به كار مىرود لفظ « دار » است . البته در قسمتى از نقاط ايران مانند خراسان كلمهء « خانه » را نيز به