ازدواج در قديم پس از يك دوران انتظار و آرزومندى انجام مىگرفت و به همين دليل زوجين يكديگر را عامل نيكبختى و سعادت خود مىدانستند ، ولى امروز كامجويىهاى جنسى در غيركادر ازدواج به حد اعلى فراهم است و دليلى براى آن اشتياق‌ها وجود ندارد . معاشرت‌هاى آزاد و بىبندوبار پسران و دختران ازدواج را به صورت يك وظيفه و تكليف و محدوديت درآورده است كه بايد آن را با توصيه‌هاى اخلاقى و يا احيانا - چنان‌كه برخى از جرايد پيشنهاد مىكنند - با اعمال زور بر جوانان تحميل كرد . تفاوت آن جامعه كه روابط جنسى را محدود مىكند به محيط خانوادگى و كادر ازدواج قانونى ، با اجتماعى كه روابط آزاد در آن اجازه داده مىشود اين است كه ازدواج در اجتماع اول پايان انتظار و محروميت ، و در اجتماع دوم آغاز محروميت و محدوديت است . در سيستم روابط آزاد جنسى پيمان ازدواج به دوران آزادى دختر و پسر خاتمه مىدهد و آن‌ها را ملزم مىسازد كه به يكديگر وفادار باشند و در سيستم اسلامى به محروميت و انتظار آنان پايان مىبخشد . سيستم روابط آزاد اولا موجب مىشود كه پسران تا جايى كه ممكن است از ازدواج و تشكيل خانواده سرباز زنند و فقط هنگامى كه نيروهاى جوانى و شور و نشاط آن‌ها رو به ضعف و سستى مىنهد اقدام به ازدواج كنند و در اين موقع زن را فقط براى فرزند زادن و احيانا براى خدمتكارى و كلفتى بخواهند ، و ثانيا پيوند ازدواج‌هاى موجود را سست مىكند و سبب مىگردد به جاى اينكه خانواده برپايهء يك عشق خالص و محبت عميق استوار باشد و هريك از زن و شوهر همسر خود را عامل سعادت خود بداند برعكس به چشم رقيب و عامل سلب آزادى و محدوديت ببيند و چنان‌كه اصطلاح شده است يكديگر را « زندانبان » بنامند . وقتى پسر يا دخترى مىخواهد بگويد ازدواج كرده‌ام ، مىگويد براى خودم زندانبان گرفته‌ام . اين تعبير براى چيست ؟ براى اينكه قبل از ازدواج آزاد بود هر كجا بخواهد برود ، با هركس بخواهد برقصد ، بلاسد ، هيچ كس نبود كه بگويد بالاى چشمت ابروست . ولى پس از ازدواج اين آزادىها محدود شده است ، اگر يك شب دير به خانه بيايد مورد مؤاخذهء همسرش قرار مىگيرد كه كجا بودى ؟ و اگر در محفلى با التهاب با دخترى برقصد همسرش به او اعتراض مىكند . واضح است كه روابط خانواده در چنين سيستمى تا چه‌اندازه سرد و سست و غير قابل اطمينان است . بعضىها مانند برتراند راسل پنداشته‌اند كه جلوگيرى از معاشرت‌هاى آزاد صرفا به خاطر اطمينان مرد نسبت به نسل است ؛ براى حل اشكال ، استفاده از وسائل ضدآبستنى را پيشنهاد كرده‌اند ؛ در صورتى كه مسأله ، تنها پاكى نسل نيست ؛ مسألهء مهم ديگر ايجاد پاكترين