مقدار تعطيل در حقوق مردان نموده ، و عقيدهء جمعى از اروپائيان اين است : هر قدر زن جدّيت در كارهايى كه راجع به مردان است نمايد ، به همان اندازه دور شود از وظايف و اغراض شخصى خود ؛ و از حيات جامعه مىكاهد ؛ و از مقصود زندگانى عقب مىماند ؛ و اين عقيده موافقت و مطابقت مىكند با كلّيهء شرايع ماضيه و لا سيما شريعت اسلام كه جامع‌ترين اديان است . زن بايستى به تنظيم امور منزل و خانه‌دارى و تربيت اطفال اشتغال داشته باشد تا بتواند خانواده‌اى را اداره نمايد . در ترجمهء الهلال جزء سوم از سنهء سىام گفته : از اداره نمودن يك خانواده ، اجتماع يك ملّت منظّم مىشود . بالعكس اگر زن مشغول امور سياسيه شد ، و در فكر اختراعات و كشفيات برآمد ، حتما جامعه فلج و ناقص مىماند . يك مانع از دخول زن در امور جامعه ، تأثيرات طبيعيّه است ؛ مثلا اگر زن به‌طورى با لياقت و عظمت افتد كه وكيل دارالشوراى ملى و يا وزير مملكت و يا رئيس قشون و وزير جنگ شود ، در هنگام رأى گرفتن و يا معاهدات و قراردادهاى دول و ممالك مجاوره ، و يا موقع امضا نمودن و يا حملهء دشمن و موقع كارزار بخواهد وضع حمل كند ، حال او و فرمانبرداران او و يا موكّلين و ملّت بدبخت چه خواهد بود ؟ پس : زنان را بود بس همين يك هنر * نشينند و زايند شيران نر ژوست [ اگوست ] كنت مؤسس علم اجتماعى بشرى در كتاب نظام سياسى مىگويد : بسيارى از دختران گل رخسار براى تحصيل پول در اعمال شاقه جوشيده و سعى مىكنند ؛ ولى بيچاره‌ها جوانى خود را تباه و به زوال عمر خويش مىكوشند . و نيز گفته : هرگاه جمعيّت زنان به اين مساوات مادى برسند كه مدافعين از حقوق ايشان به اسم آزادى دوشيزگان سعى دارند ، هر آينه آن زمام‌دارى و ضمانتى كه از ناموس اجتماع بشر بايستى براى زنان داشته باشد ، فاسد خواهد شد به مقدارى كه حالت ادبى ايشان فاسد خواهد شد ؛ چو آن‌كه نتيجهء مساوات مادى زنان با مردان ، خضوع اين جنس لطيف است ؛ يعنى زنان براى اغلب صنايع ، زمانى كه اقدام كنند خاضع شوند و نتيجهء اين خضوع ، رقابت و مزاحمتى كه هميشه نصيب كارگران است ، براى زنان خواهد بود ؛ و به اين شركت مادى آن رقابت و مزاحمت كارگرى در جامعهء زن و مرد نيز رواج مىگيرد ، و از حالت ادبى و مهربانى بين جنسين منع مىنمايد و منافع اصليّهء محبّت ميانهء جنسين مرد و زن نابود و به كلّى از ميان برود . « 1 » مفسدهء سى و ششم : هرگاه فرض كرديم زنان بىحجاب شدند براى تحصيل همين علوم و كمالاتى كه شما علم و كمال پنداشتيد ، و لكن بگوييد بدانيم ، هرگاه خانم‌ها چادر از

--> ( 1 ) . اين جملات از اگوست كنت در رساله‌هاى متعدد آمده است كه ارجاع آن‌ها را در آنجا آورده‌ايم .