علي الأحمدي الميانجي

36

مالكيت خصوصى در اسلام (فارسى)

« وَ لِكُلٍّ » اضافه شده به مضاف اليه محذوف كه محتملًا « تركه » است يعنى « لكل تركة جعلنا موالى » ، و احتمال دارد « قوم » باشد يعنى : « لكل قوم جعلنا موالى » . 6 - « وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ فِي كِتابِ اللَّهِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُهاجِرِينَ إِلَّا أَنْ تَفْعَلُوا إِلى أَوْلِيائِكُمْ مَعْرُوفاً » . « 1 » ترجمه : و صاحبان ارحام ( خويشاوندان ) بعض آنها اولى هستند نسبت به بعض ديگر در كتاب خدا ، از مؤمنين و مهاجرين ، مگر اينكه ( به عنوان وصيت ) بخواهيد به بعض ارحام ( دور تر ) احسان بكنيد ( كه وارث نبودند و اگر وصيت نبود مالى به آنها نمىرسيد ) . 7 - « وَ إِنِّي خِفْتُ الْمَوالِيَ مِنْ وَرائِي وَ كانَتِ امْرَأَتِي عاقِراً فَهَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا يَرِثُنِي وَ يَرِثُ مِنْ آلِ يَعْقُوبَ وَ اجْعَلْهُ رَبِّ رَضِيًّا » . « 2 » ترجمه : به درستى كه من بعد از خودم از ارحام خود مىترسم و زنم نازا است پس به من عطا فرما از نزد خود ولى كه از من و از آل يعقوب ارث ببرد و پروردگارا او را پسنديده قرار بده . موالى را در اين دو آيه ارحام ترجمه نموديم ( با اينكه به حسب لغت به معنى نزديكتر و اولى به ارث بردن است ) كه براى اختصار و سهولت اين لغت را انتخاب كرديم . « 3 » باز ما از تفصيل و تحقيق در آيات خوددارى كرديم زيرا غرض استشهاد در مقام اثبات مالكيت خصوصى مىباشد . بايد براى بحث و كاوش در نكات و لطائف آيات به كتابهاى نامبرده و تفاسير مراجعه شود . و اين آيهء شريفهء اخير مىرساند كه مسألهء ارث و در نتيجه مسألهء مالكيت خصوصى در نزد پيامبران گذشته هم مطرح بوده است ، همان طورى كه از معنى استفاده مىشود . اخبار ارث : مسألهء ارث در آيات و احاديث متواتره و از نظرگاه فقه اسلام عموماً ( از شيعه و سنى ) بسيار واضح و روشن است . مبحث ارث در اسلام بر اصل مالكيت خصوصى بنا شده است و همان طورى كه سابقاً اشاره شد احترام سرمايهء مشروع را نيز اثبات مىكند ، در كتاب وسائل حدود 705 حديث در ارث و فروع آن نقل شده است كه به ذكر چند نمونه در اينجا اكتفا مىشود . و

--> ( 1 ) - سورهء احزاب ، آيهء 6 . ( 2 ) - سورهء مريم ، آيهء 5 - 6 . ( 3 ) - براى اطلاع بيشتر رجوع شود به كتاب « زبده » از محقق اردبيلى و نيز « مسالك الافهام » از كاظمى يكى از علماى قرن يازدهم و « كنز العرفان » تأليف فاضل مقداد .