« هركس احيا كند زمين مرده‌اى را پس ( رقبهء ) ملك زمين از آن او است و زمين‌هاى كهنه ( از زمان عاد مانده ) و موات بالأصل مال خدا و رسول است و بعداً مال شما خواهد شد » ( با احيا نمودن ) . 19 - « من احيا ارضا و عرة من المصر او ميتة من المصر فهى له » . « 1 » هركس احيا كند زمين سختى را ( كه عادة احيا نمىشود ) يا احيا نمايد زمين مرده‌اى را از شهر پس آن زمين ملك او است . 20 - « من عمر ارضاً ليست لاحد فهو أحق بها » : « 2 » هركس احيا كند زمين مرده‌اى را كه متعلّق به مسلمانى نيست ، پس او سزاوارتر است به اين زمين . 21 - « من احيا ارضاً ميتة لم تكن لا حد قبله فهى له و ليس لعرق ظالم حق » : « 3 » هركس احيا نمايد زمين مرده‌اى را كه قبلًا مال كسى نبوده ، پس آن زمين مال او است و ريشهء ستمگر حق ندارد . 22 - « من احيا ارضا مواتا من الارض فى غير حق مسلم فهو له و ليس لعرق ظالم حق » : « 4 » هركس احيا كند زمين مرده‌اى را كه متعلق به مسلمانى نيست پس آن زمين ، مال او است و ريشهء ظالم حق ندارد . 23 - « من احيا مواتا من الارض فهو أحق به ليس لعرق ظالم حق » : « 5 » هركس زمين مرده‌اى را آباد كند ، پس آباد كنندهء آن نسبت به اين زمين سزاوارتر است و ريشهء ظالم حق ندارد . 24 - « من احيا ارضا موتانا فله رقبتها و ليس لعرق ظالم حق » : « 6 » هركس زمين مرده‌اى را احيا كند ، پس ملك زمين از آنِ اوست و ريشهء ظالم حق ندارد .

--> ( 1 ) - مجمع الزوائد ، ج 4 ، ص 157 و نصب الراية ج 4 ، ص 172 و خراج قرشى ، ص 84 و در حاشيهء آن از بخارى و فتح البارى نقل كرده است . ( 2 ) - كنز العمال ج 3 ، ص 517 و سنن بيهقى ج 6 ، ص 142 و 147 و اموال ص 403 و تبيين الحقائق ج 6 ، ص 350 و نيل الاوطار ج 6 ، ص 45 . ( 3 ) - سنن بيهقى ج 6 ، ص 142 و خراج يحيى بن آدم قرشى ص 83 . ( 4 ) - سنن بيهقى ج 6 ، ص 142 . ( 5 ) - سنن بيهقى ج 6 ، ص 147 ، 148 و نيل الأوطار ج 6 ، ص 64 ، 68 . ( 6 ) - خراج قرشى ، ص 80 .