علي الأحمدي الميانجي

244

مالكيت خصوصى در اسلام (فارسى)

گمان نرود كه رسول اللَّه به دنيا روى كرده و چند قطعه زمين در خيبر يا بنى النضير داشته است زيرا درآمد چند قطعه زمين براى مخارج خانوادگى و مهمانهايى كه از طوائف و قبائل عرب وارد مىشدند و چند روز در حضور حضرتش بوده ، به سختى كفايت مىكرد . فدك : 12 - فاطمهء زهرا عليها السلام : رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم قسمتى از فدك را به دختر خود فاطمه عليه السلام بخشيد . بىمناسبت نيست در اينجا اشاره‌اى كوتاه به مسألهء فدك داشته باشيم : الف - « فدك » دهى بود يهودىنشين كه در اطراف مدينه نزديكى خيبر واقع شده بود ، ساكنين فدك شنيدند كه رسول اللَّه صلى الله عليه و آله و سلم خيبر را محاصره كرده است به انتظار نشستند كه عاقبت كار اهل خيبر چه خواهد شد ( حتى فرستادگان آن حضرت را رد كردند ) ولى پس از اينكه خيبر سقوط كرد ( و دو قلعه از قلاع خيبر مصالحه كردند و خون خود و فرزندانشان را حفظ نمودند ) اهل فدك حضور رسول خدا رسيدند و به ايشان پيشنهاد صلح كردند ، به اين ترتيب كه نصف زمين‌هاى فدك ( بنا به گفتهء اكثر مورخين ) مال رسول اللَّه باشد و آنها به آيين يهود باقى مانده ، خون و عرض و مالشان محفوظ بماند و آنگاه پيامبر زمين‌هاى سهم المصالحه را به عنوان مزارعه در دست يهود باقى گذاشتند « 1 » . ب - همان طورى كه قبلًا ذكر شد از اموال فىء ( يعنى زمين‌هاى آباد و باغ‌ها و مزارع ) به على عليه السلام و بنى هاشم داده نشد ، چون اگر چنين چيزى بود مورخين و سيره‌نويسان و محدثين ضبط مىكردند فقط « ذى العشيره » را از زمين‌هاى ينبع ذكر كرده‌اند و آن هم ظاهراً از موات بوده است « 2 » و در نتيجه به امير المؤمنين عليه السلام و امام حسن و امام حسين و فاطمه عليهم السلام و رجال ديگر بنى هاشم ، مانند عبّاس و فرزندان عباس و عقيل و جعفر سهمى

--> ( 1 ) - بعضى از مورّخين همهء زمين‌هاى فدك را مورد مصالحه دانسته‌اند ، مرحوم شيخ بزرگوار حاج آغا بزرگ تهرانى در ذريعه ج 16 ، ص 129 ده جلد كتاب به نام « فدك » ذكر كرده است و از معاصرين نيز مانند مرحوم آيت اللَّه شهيد سيد محمد باقر صدر و موسوى قزوينى كتاب‌هايى به نام فدك نوشته‌اند و ابن ابى الحديد در ج 16 در شرح نامه‌اى كه به عثمان بن حنيف نوشته شده و مرحوم علامه مجلسى در بحار ج 8 ط كمپانى و حسن زاده آملى در ذيل شرح خوئى ( منهاج البراعة ) و تشييد المطاعن ج 1 ط سنگى هندى و تلخيص الشافى در اطراف فدك بحث مفصلى دارند . ( 2 ) - قبلًا در اين مورد صحبت كرديم .